بتن شفاف چیست و چه کاربردی دارد؟

بتن مصالح ترکیبی با روش ساخت سریع و ساده است که از مقاومت و ماندگاری بسیار بالایی نیز برخوردار است. حضور بتن روند ساختمان سازی را متحول کرده است و توانسته‌ایم تا از این مصالح جان سخت برای خلق سازه‌های بسیار بزرگ عمرانی استفاده کنیم. در عین حال این متریال سرسخت جنبه‌های زیباشناسی نیز دارد و بتن شفاف یکی از همین موارد است.

بتن شفاف نوعی ترکیب بهینه در ساخت بتن‌های کلاسیک است که با هدف نما سازی و خلق فضاهای هر چه زیباتر از محیط‌های ساختمانی ابداع شده است. این بتن اگر چه ماهیت دیگر اقلام بتن‌ها برای مقاوم سازی بخش‌های اصلی ساختمان را ندارد؛ اما حضور آن در بخش‌های نماکاری شده ساختمان به ایجاد جلوه بصری جذاب و هر چه زیبا کمک می‌کند. در این مطلب از مت سل موتور تخصصی جستجوی صنعت ساختمان به بررسی انواع بتن شفاف می‌پردازیم و این مصالح جذاب نماسازی‌های مدرن را چه از نظر ساختار و همچنین قابلیت‌های کاربردی بررسی می‌کنیم. به یاد داشته باشید که برای خرید قطعه بتنی می‌توانید مشاوره رایگان از کارشناسان ما دریافت کنید.

قیمت بتن شفاف

بتن شفاف در یک نگاه

بتن شفاف با قابلیت عبور نور ساخته می‌شود و قادر است تا بخش‌هایی از حجم نور را در خود جذب کرده و بخش‌هایی را عبور دهد. این نوع بتن براساس مفهوم نانو اپتیک تولید شده است و به خاطر قابلیت عبور موثر نور با عنوان بتن شیشه ای نیز معرفی می‌شود.

در واقع ماهیت شکل گیری بتن شفاف همان بتن معمولی است که در ترکیب نهایی آن از درصد معینی فیبرهای نوری استفاده شده است. حضور این فیبرهای نوری به شکل رندوم باعث ایجاد شکاف‌های نازکی در عمق و سطح بتن شده که قابلیت عبور درصد هر چند کم از نور محیط را دارند. فیبرهای نوری کاملاً یکنواخت و بدون بهره‌مندی از نظمی خاص در تمام حجم بتن توزیع شده‌اند و از هر دو طرف بلوک‌های بتنی قابل مشاهده هستند. به شکلی که هر نوع الگوی قرار گرفته در یک سمت بلوک به شکل خطوط سایه‌ای شده در سمت دیگر بلوک دیده می‌شود.

روش‌های ساخت بتن شفاف

ایده ایجاد بتن شفاف در اصل برای خلق جلوه‌های بصری در محیط‌های ساختمانی است و در کل بتن برای تقویت اعضای باربر ساختمان نیست. تکنیک‌های تولید بتن شفاف متفاوت هستند که در همگی آنها از اختلاط فیبرهای نوری در داخل دیگر ترکیبات بتن استفاده شده است. در کل و با یک روش کلی ساختار بتن شیشه ای از حدود ۵ درصد رسانای نوری در حدود ۹۵ درصد سیمان و ماسه شکل می‌گیرد. این ۵ درصد فیبر نوری حین مخلوط شدن بتن در مراحل میکس به مخلوط خشک سیمان و ماسه اضافه می‌شود.

اما چگونگی و یا درصد عبور نور و حتی تنظیم چگونگی سایه اندازی بتن شفاف بستگی به نوع رسانای نور دارد. از انواع مصالح مانند فیبرهای نوری و یا الیاف شیشه ای در سایزها با قطرهای گوناگون در اختلاط بتن می‌توانیم برای خلق بتن شفاف با درصدهای متفاوت عبور نور استفاده کنیم.

بتن شیشه ای

ویژگی‌های بتن شفاف

بتن شفاف با قابلیت هدایت نور هر چند با درصدی بسیار کم ساخته شده است. نور عملاً می‌تواند در ‌هاله‌ای از سایه روشن رقیق و کم رمق به سمت دیگر بتن شفاف عبور کند. این قابلیت باعث می‌شود تا به راحتی بتوانیم حرکت اجسام در سمت دیگر بتن را از سمت خودمان مشاهده کنیم. شرایطی که از نظر زیباشناسی و ایجاد دکور‌های ساختمانی ایده خلاقانه و جذابی است.

مقدار انتقال نور کاملا وابسته به حجم فیبر نوری داخل بتن است. هر اندازه از درصد فیبر نوری بیشتر با بهره‌مندی از فیبرهای قطورتر استفاده کنیم، قادر به عبور نور بیشتری نیز هستیم. در عین حال مادامیکه بتن شفاف خاصیت عبور نور را دارد، از نظر مقاومت و استحکام چیزی کمتر از بتن‌های معمولی ندارد و عملاً می‌تواند استحکام سازه‌ای بتن‌های معمولی را داشته باشد. اما از آنجا که تولید آن گران‌تر و قاعدتاً برای پوشش میان دیوار‌ها ساخته نمی‌شود، در کل فقط برای نماسازی و خلق محیط‌های جذاب دکوراسیون ساختمانی کارایی دارند.

بدون تردید انواع بتن شفاف زیباترین نوع بتن هستند که با خاصیت عبور نور، ظاهری کاملاً زیبا با حس و حال مدرن دارند و می‌توانند جلوه بصری هر محیط ساختمانی را متحول کنند. در عین حال در دسته بندی مصالح با قابلیت صرفه جویی در مصرف انرژی سبز قرار می‌گیرند.

مشخصات فنی بتن شیشه ای

اگر چه انواع بتن شفاف با الگوهای متفاوت و بهره‌مندی از تکنیک‌های گوناگون اضافه شدن فیبرهای نوری تهیه می‌شوند؛ اما در کل می‌توانیم اطلاعات جامعی از مشخصات فنی بتن شیشه ای را تدوین کنیم که به قرار زیر است:

  • حداکثر ۵ درصد از فیبر شیشه ای در ترکیب مصالح بتن شفاف استفاده می‌شود.
  • مقدار عبور نور تابیده شده از هر سطح حدود ۳ درصد است که با توجه به ضخامت بلوک و یا نوع فیبر تغییر می‌کند.
  • چگالی این بتن‌ها در حدود ۲۱۰۰ اعداد ۲۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.
  • مقاومت خمشی بتن شفاف در حدود ۷ الی ۸ نیوتن بر میلیمتر مربع است.
  • مقاومت فشاری بتن شفاف در حدود ۴۹ الی ۵۶ نیوتن بر میلی متر مربع است.
  • معمولاً از بتن شفاف برای تولید بلوک‌های تزیینی بتنی در اندازه‌های مختلف با ضخامت‌های ۲۵ الی ۵۰۰ میلی متری استفاده می‌کنند. هر اندازه ضخامت بلوک کمتر باشد، درصد عبور نور از داخل بتن شفاف بلوک نیز بیشتر است.

تاریخچه ابداع و استفاده از بتن شیشه ای

ابداع بتن شیشه ای در امتداد تحول روش‌های ساخت بتن‌های الیافی آغاز شد. در واقع بتن شفاف نوع خاصی از بتن‌های الیافی است که در بافت کلی آن از مقدار قابل توجه الیاف‌های شیشه ای و یا فیبرهای نوری استفاده شده است.

 ابداع اولین ایده‌های طرح بتن شفاف به سال‌های پایانی قرن بیستم باز می‌گردد. در دهه ۹۰ قرن بیستم روش‌هایی برای اضافه کردن الیاف شیشه ای در بتن مطرح شده بود، اما طرح اصلی به عنوان یک روش منحصراً خلاقانه بتن شفاف در سال ۲۰۰۱ و توسط معمار مجارستانی آرون لوسونزی معرفی شد.

لوسونزی ایده استفاده از بلوک‌های بتنی برای نماسازی فضاهای ساختمانی را دنبال می‌کرد و پس از گذشت حدود دو سال از طرح ابتکاری خود توانست اولین بلوک‌های حرفه‌ای بتن شفاف را تولید کند. بتن جدید ساخته شده را اصطلاحاً بتن لیتراکن (Litracon) یا همان بتن انتقال دهنده نور معرفی کردند و حالا با گذشت دو دهه از ابداع این بتن شاهد تحولی جدی در روش‌های ساخت و بهره‌برداری از آن هستیم.

کاربرد بتن شفاف

کاربرد بتن شفاف

بتن لیتراکن با هدف ایجاد دیواره‌های شفاف در معماری فضاهای ساختمانی ابداع شده است و عموم کاربرد آن در خلق جلوه‌های بصری برای تکمیل معماری داخلی و یا خارجی ساختمان است. در عین حال این نوع بتن در دسته بندی فناوری‌های سبز با تمرکز جدی برای صرفه جویی در انرژی قرار می‌گیرد.

بیشترین کاربرد بتن شفاف برای زیبا ساختن محیط‌های داخل ساختمانی است. معماران خوش‌ ذوق از حضور بلوک‌های بتنی لیتراکن برای فضاسازی‌های سایه روشن در محیط‌های متنوع ساختمانی اعم از ساختمان‌های مسکونی و یا اداری استفاده می‌کنند. بلوک‌های بتنی لیتراکن صرفاً برای جداسازی کامل فضاهای ساختمانی نیستند؛ بلکه برای خلق جداکننده‌های بصری مثلاً دیواره‌های نازک پارتیشن بندی کارایی دارند.

در عین حال از قابلیت عبور نور بتن شفاف برای بهره‌مندی حداکثری از نور خورشید در فضاهای ساختمانی استفاده شده است. استفاده از بلوک‌های بتن شیشه ای باعث توزیع یکنواخت اما کم‌رمق نور در محیط داخلی ساختمان می‌شود که کل فضا را به مراتب روشن‌تر کرده و نیاز به استفاده از روشنایی‌های مصنوعی و مصرف بیشتر انرژی الکتریکی را تا حد زیادی کاهش خواهد داد.

ویژگی‌های فنی و عملیاتی بتن لیتراکن

گوناگونی ایده‌های تولید بتن شفاف و همچنین نگاه‌های متفاوت چگونگی استفاده از این نوع بتن در صنعت ساختمان متنوع است که ما را با دنیای بزرگی از نحوه ساخت بتن شفاف و حتی چگونگی کاربرد این بتن مواجه کرده است. با این وجود ویژگی‌های کلی بتن شفاف به قرار زیر هستند:

  • توانایی توزیع نور در بتن شفاف تا فراتر از ۲۰ متر بدون اتلاف روشنایی وجود دارد.
  • دیوارهای بلوکی بتنی با هر ضخامتی توسط بتن شفاف ساخته می‌شود.
  • توزیع نور طبیعی در فضاهای محصور ساختمان امکان پذیر است که نیاز به استفاده از روشنایی‌ها را کاهش می‌دهد.
  • مناسب طراحی سازه‌های بتنی برای خلق کف‌ها، پیاده‌روها، بلوک‌های ساختمانی و حتی دیوارهای باربر هستند.
  • حتی می‌توانیم از ترکیب بتن شفاف برای ایجاد بتن مسلح با حضور آرماتورها استفاده کنیم.

عملاً قادر هستیم که در محل پروژه برای تولید بتن شفاف و بهره‌مندی از آن در محیط ساختمانی استفاده کنیم. با این وجود عموم معماران از بلوک‌های بتنی ساخت کارخانه‌ای در فضاهای متنوع ساختمانی استفاده می‌کنند. این نوع بتن به شکل بلوک‌های شفاف با اندازه‌های مختلف و قطر‌های گوناگون و حتی درصد توزیع نور قابل سفارش شدن است.

مزایای استفاده از بتن شفاف

بتن شفاف برای پی ریزی ساختمان‌ها و تولید فونداسیون کارایی ندارد. هر چند مقاومت فیزیکی آن در حد دیگر اقلام بتنی است؛ اما برای تولید قطعات باربر سازه استفاده نمی‌شود. با این وجود می‌توانیم در بخش‌هایی از نمای سازه، جداره‌ها و یا فضاسازی‌های داخلی از حضور موثر چنین بلوک‌هایی استفاده کنیم. مزایای استفاده از بتن شفاف در محیط‌های ساختمانی به قرار زیر است:

  • شرایط استفاده به عنوان اعضای اصلی سازه را دارد.
  • به هر چه روشن‌تر شدن محیط ساختمان کمک می‌کند.
  • باعث صرفه جویی انرژی در طراحی ساختمان‌های بزرگ می‌شود.
  • با قابلیت انتقال نور در دسته بندی مصالح سازگار با محیط زیست قرار دارد.
  • ارزش‌های زیبایی شناختی دارد و در هر چه جذاب‌تر شدن و مدرن‌تر شدن فضای داخلی ساختمان تاثیرگذار است.
  • مناسب توزیع نور در مکان‌های تاریک، راهروها، پستوهای ساختمان و... است.
  • قابل استفاده در هر دو فضای داخلی و خارجی ساختمان است.
  • برای ایجاد دکوراسیون متفاوت، خلاقانه، جذاب و زیبا که تاثیر مثبتی در آرامش ذهنی افراد دارد، مناسب است.

انواع بتن شفاف

نحوه ساخت بتن شفاف

روش ساخت بتن شفاف در دسته بندی کلی تهیه بتن‌های الیافی قرار می‌گیرد. چنین بتن‌هایی را با اضافه شدن ساده الیاف‌های بتنی به ترکیب در حال مخلوط شدن بتن تهیه می‌کنند. ترکیب اصلی ساخت بتن شفاف از چهار متریال آب، انواع سیمان، سنگدانه‌ها (انواع شن و ماسه) و الیاف نوری است. خود الیاف نوری در سه دسته بندی متفاوت از فیبرهای نوری، الیاف شیشه ای و یا پوشش‌های بافری دسته بندی می‌شوند.

نحوه ساخت بتن شفاف شبیه به بتن‌های معمولی است. با این تفاوت که حدود ۵ درصد از وزن کلی بتن شامل انواع الیاف‌های نوری خواهد شد. مصالح ساخت بتن را در تجهیزات مانند انواع میکسر بتن به طور کامل با یکدیگر مخلوط می‌کنند و در آخرین مراحل فراوری بتن از الیاف شیشه ای به ترکیب خمیری شکل نهایی اضافه می‌شود.

نوع سنگدانه‌های شکل گیری بتن شفاف نیز با چگونگی سنگدانه‌ها در بتن‌های معمولی متفاوت است. معمولاً برای ساخت بتن شفاف از درصد خیلی کم شن استفاده می‌شود. حتی ممکن است در کل از شن در ترکیب بتن استفاده نشود و کل ساختار بتن را با استفاده از ماسه تهیه کنند. دانه‌های بزرگ شن تاثیر منفی در قابلیت شفاف بودن بتن لیتراکن ایجاد می‌کند که ترجیحاً از آن استفاده نمی‌کنند.

اهمیت استفاده از بتن شفاف در معماری نوین

در دنیای نوین که ساختمان‌ها هر اندازه متراکم‌تر می‌شوند و حضور سازه‌های بلند در توزیع نور فضاهای شهری تاثیر منفی گذاشته است، بهره‌مندی از متریال‌های زیست محیطی از هر نظر مورد توجه هستند. بتن شفاف یکی از همین متریال‌های نوین با قابلیت بهره‌مندی بهینه از نور طبیعی خورشید است. اهمیت استفاده از بتن شفاف فراتر از زیباسازی محیط‌های ساختمانی برای توزیع هر چه بهتر نور است.

معماران نوین با چالش طراحی ساختمان‌های بزرگ، تودرتو و در طبقات زیاد مواجه هستند و می‌دانند که همواره بخشی از فضاهای مفید ساختمان‌هایشان در حجم تنگی از دیوارها پنهان می‌شوند. رساندن نور به این فضاها عملاً دشوار است و نمی‌توان با بهره‌مندی از تکنیک‌های قدیمی دستاوردهای قابل توجه ایجاد کرد. بتن شفاف دستاوردی مفید برای طراحی سازه‌های متراکم است. در عین حال به خلق محیط زیباتر، ایجاد پارتیشن‌های جذاب با حس نورپردازی بهتر و در نهایت بهره‌مندی مفید از فضای ساختمان کمک می‌کند.

بتن شفاف؛ جالب و کاربردی

بتن شفاف ایده جذابی است؛ اما در عین جذاب بودن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. یکی از موانع استفاده از بتن شفاف گران بودن الیاف‌های شیشه ای و فیبرهای نوری است. قیمت بتن شفاف به دلیل استفاده از این الیاف‌های ارزشمند بسیار بالاتر از بتن معمولی است و این تفاوت فاحش باعث شده تا کمتر مورد توجه قرار بگیرند. البته قرار نیست تا کل سازه را با استفاده از بتن شفاف دایر کنیم. بلکه می‌توانیم در بخش‌هایی از ساختمان و با هدف خلق دکوراسیون متفاوت و یا عبور نور برای روشن کردن محیطی تاریک از حضور چنین متریال‌های خاص و جذاب بهره‌مند شویم. البته در نظر داشته باشید که تزریق فیبرهای نوری به مخلوط بتنی نیاز به نیروی ماهر دارد و لازم است تا از افراد آگاه به چگونگی استفاده از این فناوری برای ساخت بتن شیشه ای استفاده نمایید.

بتن شفاف چیست و چه کاربردی دارد؟

بتن مصالح ترکیبی با روش ساخت سریع و ساده است که از مقاومت و ماندگاری بسیار بالایی نیز برخوردار است. حضور بتن روند ساختمان سازی را متحول کرده است و توانسته‌ایم تا از این مصالح جان سخت برای خلق سازه‌های بسیار بزرگ عمرانی استفاده کنیم. در عین حال این متریال سرسخت جنبه‌های زیباشناسی نیز دارد و بتن شفاف یکی از همین موارد است.

بتن شفاف نوعی ترکیب بهینه در ساخت بتن‌های کلاسیک است که با هدف نما سازی و خلق فضاهای هر چه زیباتر از محیط‌های ساختمانی ابداع شده است. این بتن اگر چه ماهیت دیگر اقلام بتن‌ها برای مقاوم سازی بخش‌های اصلی ساختمان را ندارد؛ اما حضور آن در بخش‌های نماکاری شده ساختمان به ایجاد جلوه بصری جذاب و هر چه زیبا کمک می‌کند. در این مطلب از مت سل موتور تخصصی جستجوی صنعت ساختمان به بررسی انواع بتن شفاف می‌پردازیم و این مصالح جذاب نماسازی‌های مدرن را چه از نظر ساختار و همچنین قابلیت‌های کاربردی بررسی می‌کنیم. به یاد داشته باشید که برای خرید قطعه بتنی می‌توانید مشاوره رایگان از کارشناسان ما دریافت کنید.

قیمت بتن شفاف

بتن شفاف در یک نگاه

بتن شفاف با قابلیت عبور نور ساخته می‌شود و قادر است تا بخش‌هایی از حجم نور را در خود جذب کرده و بخش‌هایی را عبور دهد. این نوع بتن براساس مفهوم نانو اپتیک تولید شده است و به خاطر قابلیت عبور موثر نور با عنوان بتن شیشه ای نیز معرفی می‌شود.

در واقع ماهیت شکل گیری بتن شفاف همان بتن معمولی است که در ترکیب نهایی آن از درصد معینی فیبرهای نوری استفاده شده است. حضور این فیبرهای نوری به شکل رندوم باعث ایجاد شکاف‌های نازکی در عمق و سطح بتن شده که قابلیت عبور درصد هر چند کم از نور محیط را دارند. فیبرهای نوری کاملاً یکنواخت و بدون بهره‌مندی از نظمی خاص در تمام حجم بتن توزیع شده‌اند و از هر دو طرف بلوک‌های بتنی قابل مشاهده هستند. به شکلی که هر نوع الگوی قرار گرفته در یک سمت بلوک به شکل خطوط سایه‌ای شده در سمت دیگر بلوک دیده می‌شود.

روش‌های ساخت بتن شفاف

ایده ایجاد بتن شفاف در اصل برای خلق جلوه‌های بصری در محیط‌های ساختمانی است و در کل بتن برای تقویت اعضای باربر ساختمان نیست. تکنیک‌های تولید بتن شفاف متفاوت هستند که در همگی آنها از اختلاط فیبرهای نوری در داخل دیگر ترکیبات بتن استفاده شده است. در کل و با یک روش کلی ساختار بتن شیشه ای از حدود ۵ درصد رسانای نوری در حدود ۹۵ درصد سیمان و ماسه شکل می‌گیرد. این ۵ درصد فیبر نوری حین مخلوط شدن بتن در مراحل میکس به مخلوط خشک سیمان و ماسه اضافه می‌شود.

اما چگونگی و یا درصد عبور نور و حتی تنظیم چگونگی سایه اندازی بتن شفاف بستگی به نوع رسانای نور دارد. از انواع مصالح مانند فیبرهای نوری و یا الیاف شیشه ای در سایزها با قطرهای گوناگون در اختلاط بتن می‌توانیم برای خلق بتن شفاف با درصدهای متفاوت عبور نور استفاده کنیم.

بتن شیشه ای

ویژگی‌های بتن شفاف

بتن شفاف با قابلیت هدایت نور هر چند با درصدی بسیار کم ساخته شده است. نور عملاً می‌تواند در ‌هاله‌ای از سایه روشن رقیق و کم رمق به سمت دیگر بتن شفاف عبور کند. این قابلیت باعث می‌شود تا به راحتی بتوانیم حرکت اجسام در سمت دیگر بتن را از سمت خودمان مشاهده کنیم. شرایطی که از نظر زیباشناسی و ایجاد دکور‌های ساختمانی ایده خلاقانه و جذابی است.

مقدار انتقال نور کاملا وابسته به حجم فیبر نوری داخل بتن است. هر اندازه از درصد فیبر نوری بیشتر با بهره‌مندی از فیبرهای قطورتر استفاده کنیم، قادر به عبور نور بیشتری نیز هستیم. در عین حال مادامیکه بتن شفاف خاصیت عبور نور را دارد، از نظر مقاومت و استحکام چیزی کمتر از بتن‌های معمولی ندارد و عملاً می‌تواند استحکام سازه‌ای بتن‌های معمولی را داشته باشد. اما از آنجا که تولید آن گران‌تر و قاعدتاً برای پوشش میان دیوار‌ها ساخته نمی‌شود، در کل فقط برای نماسازی و خلق محیط‌های جذاب دکوراسیون ساختمانی کارایی دارند.

بدون تردید انواع بتن شفاف زیباترین نوع بتن هستند که با خاصیت عبور نور، ظاهری کاملاً زیبا با حس و حال مدرن دارند و می‌توانند جلوه بصری هر محیط ساختمانی را متحول کنند. در عین حال در دسته بندی مصالح با قابلیت صرفه جویی در مصرف انرژی سبز قرار می‌گیرند.

مشخصات فنی بتن شیشه ای

اگر چه انواع بتن شفاف با الگوهای متفاوت و بهره‌مندی از تکنیک‌های گوناگون اضافه شدن فیبرهای نوری تهیه می‌شوند؛ اما در کل می‌توانیم اطلاعات جامعی از مشخصات فنی بتن شیشه ای را تدوین کنیم که به قرار زیر است:

  • حداکثر ۵ درصد از فیبر شیشه ای در ترکیب مصالح بتن شفاف استفاده می‌شود.
  • مقدار عبور نور تابیده شده از هر سطح حدود ۳ درصد است که با توجه به ضخامت بلوک و یا نوع فیبر تغییر می‌کند.
  • چگالی این بتن‌ها در حدود ۲۱۰۰ اعداد ۲۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب است.
  • مقاومت خمشی بتن شفاف در حدود ۷ الی ۸ نیوتن بر میلیمتر مربع است.
  • مقاومت فشاری بتن شفاف در حدود ۴۹ الی ۵۶ نیوتن بر میلی متر مربع است.
  • معمولاً از بتن شفاف برای تولید بلوک‌های تزیینی بتنی در اندازه‌های مختلف با ضخامت‌های ۲۵ الی ۵۰۰ میلی متری استفاده می‌کنند. هر اندازه ضخامت بلوک کمتر باشد، درصد عبور نور از داخل بتن شفاف بلوک نیز بیشتر است.

تاریخچه ابداع و استفاده از بتن شیشه ای

ابداع بتن شیشه ای در امتداد تحول روش‌های ساخت بتن‌های الیافی آغاز شد. در واقع بتن شفاف نوع خاصی از بتن‌های الیافی است که در بافت کلی آن از مقدار قابل توجه الیاف‌های شیشه ای و یا فیبرهای نوری استفاده شده است.

 ابداع اولین ایده‌های طرح بتن شفاف به سال‌های پایانی قرن بیستم باز می‌گردد. در دهه ۹۰ قرن بیستم روش‌هایی برای اضافه کردن الیاف شیشه ای در بتن مطرح شده بود، اما طرح اصلی به عنوان یک روش منحصراً خلاقانه بتن شفاف در سال ۲۰۰۱ و توسط معمار مجارستانی آرون لوسونزی معرفی شد.

لوسونزی ایده استفاده از بلوک‌های بتنی برای نماسازی فضاهای ساختمانی را دنبال می‌کرد و پس از گذشت حدود دو سال از طرح ابتکاری خود توانست اولین بلوک‌های حرفه‌ای بتن شفاف را تولید کند. بتن جدید ساخته شده را اصطلاحاً بتن لیتراکن (Litracon) یا همان بتن انتقال دهنده نور معرفی کردند و حالا با گذشت دو دهه از ابداع این بتن شاهد تحولی جدی در روش‌های ساخت و بهره‌برداری از آن هستیم.

کاربرد بتن شفاف

کاربرد بتن شفاف

بتن لیتراکن با هدف ایجاد دیواره‌های شفاف در معماری فضاهای ساختمانی ابداع شده است و عموم کاربرد آن در خلق جلوه‌های بصری برای تکمیل معماری داخلی و یا خارجی ساختمان است. در عین حال این نوع بتن در دسته بندی فناوری‌های سبز با تمرکز جدی برای صرفه جویی در انرژی قرار می‌گیرد.

بیشترین کاربرد بتن شفاف برای زیبا ساختن محیط‌های داخل ساختمانی است. معماران خوش‌ ذوق از حضور بلوک‌های بتنی لیتراکن برای فضاسازی‌های سایه روشن در محیط‌های متنوع ساختمانی اعم از ساختمان‌های مسکونی و یا اداری استفاده می‌کنند. بلوک‌های بتنی لیتراکن صرفاً برای جداسازی کامل فضاهای ساختمانی نیستند؛ بلکه برای خلق جداکننده‌های بصری مثلاً دیواره‌های نازک پارتیشن بندی کارایی دارند.

در عین حال از قابلیت عبور نور بتن شفاف برای بهره‌مندی حداکثری از نور خورشید در فضاهای ساختمانی استفاده شده است. استفاده از بلوک‌های بتن شیشه ای باعث توزیع یکنواخت اما کم‌رمق نور در محیط داخلی ساختمان می‌شود که کل فضا را به مراتب روشن‌تر کرده و نیاز به استفاده از روشنایی‌های مصنوعی و مصرف بیشتر انرژی الکتریکی را تا حد زیادی کاهش خواهد داد.

ویژگی‌های فنی و عملیاتی بتن لیتراکن

گوناگونی ایده‌های تولید بتن شفاف و همچنین نگاه‌های متفاوت چگونگی استفاده از این نوع بتن در صنعت ساختمان متنوع است که ما را با دنیای بزرگی از نحوه ساخت بتن شفاف و حتی چگونگی کاربرد این بتن مواجه کرده است. با این وجود ویژگی‌های کلی بتن شفاف به قرار زیر هستند:

  • توانایی توزیع نور در بتن شفاف تا فراتر از ۲۰ متر بدون اتلاف روشنایی وجود دارد.
  • دیوارهای بلوکی بتنی با هر ضخامتی توسط بتن شفاف ساخته می‌شود.
  • توزیع نور طبیعی در فضاهای محصور ساختمان امکان پذیر است که نیاز به استفاده از روشنایی‌ها را کاهش می‌دهد.
  • مناسب طراحی سازه‌های بتنی برای خلق کف‌ها، پیاده‌روها، بلوک‌های ساختمانی و حتی دیوارهای باربر هستند.
  • حتی می‌توانیم از ترکیب بتن شفاف برای ایجاد بتن مسلح با حضور آرماتورها استفاده کنیم.

عملاً قادر هستیم که در محل پروژه برای تولید بتن شفاف و بهره‌مندی از آن در محیط ساختمانی استفاده کنیم. با این وجود عموم معماران از بلوک‌های بتنی ساخت کارخانه‌ای در فضاهای متنوع ساختمانی استفاده می‌کنند. این نوع بتن به شکل بلوک‌های شفاف با اندازه‌های مختلف و قطر‌های گوناگون و حتی درصد توزیع نور قابل سفارش شدن است.

مزایای استفاده از بتن شفاف

بتن شفاف برای پی ریزی ساختمان‌ها و تولید فونداسیون کارایی ندارد. هر چند مقاومت فیزیکی آن در حد دیگر اقلام بتنی است؛ اما برای تولید قطعات باربر سازه استفاده نمی‌شود. با این وجود می‌توانیم در بخش‌هایی از نمای سازه، جداره‌ها و یا فضاسازی‌های داخلی از حضور موثر چنین بلوک‌هایی استفاده کنیم. مزایای استفاده از بتن شفاف در محیط‌های ساختمانی به قرار زیر است:

  • شرایط استفاده به عنوان اعضای اصلی سازه را دارد.
  • به هر چه روشن‌تر شدن محیط ساختمان کمک می‌کند.
  • باعث صرفه جویی انرژی در طراحی ساختمان‌های بزرگ می‌شود.
  • با قابلیت انتقال نور در دسته بندی مصالح سازگار با محیط زیست قرار دارد.
  • ارزش‌های زیبایی شناختی دارد و در هر چه جذاب‌تر شدن و مدرن‌تر شدن فضای داخلی ساختمان تاثیرگذار است.
  • مناسب توزیع نور در مکان‌های تاریک، راهروها، پستوهای ساختمان و... است.
  • قابل استفاده در هر دو فضای داخلی و خارجی ساختمان است.
  • برای ایجاد دکوراسیون متفاوت، خلاقانه، جذاب و زیبا که تاثیر مثبتی در آرامش ذهنی افراد دارد، مناسب است.

انواع بتن شفاف

نحوه ساخت بتن شفاف

روش ساخت بتن شفاف در دسته بندی کلی تهیه بتن‌های الیافی قرار می‌گیرد. چنین بتن‌هایی را با اضافه شدن ساده الیاف‌های بتنی به ترکیب در حال مخلوط شدن بتن تهیه می‌کنند. ترکیب اصلی ساخت بتن شفاف از چهار متریال آب، انواع سیمان، سنگدانه‌ها (انواع شن و ماسه) و الیاف نوری است. خود الیاف نوری در سه دسته بندی متفاوت از فیبرهای نوری، الیاف شیشه ای و یا پوشش‌های بافری دسته بندی می‌شوند.

نحوه ساخت بتن شفاف شبیه به بتن‌های معمولی است. با این تفاوت که حدود ۵ درصد از وزن کلی بتن شامل انواع الیاف‌های نوری خواهد شد. مصالح ساخت بتن را در تجهیزات مانند انواع میکسر بتن به طور کامل با یکدیگر مخلوط می‌کنند و در آخرین مراحل فراوری بتن از الیاف شیشه ای به ترکیب خمیری شکل نهایی اضافه می‌شود.

نوع سنگدانه‌های شکل گیری بتن شفاف نیز با چگونگی سنگدانه‌ها در بتن‌های معمولی متفاوت است. معمولاً برای ساخت بتن شفاف از درصد خیلی کم شن استفاده می‌شود. حتی ممکن است در کل از شن در ترکیب بتن استفاده نشود و کل ساختار بتن را با استفاده از ماسه تهیه کنند. دانه‌های بزرگ شن تاثیر منفی در قابلیت شفاف بودن بتن لیتراکن ایجاد می‌کند که ترجیحاً از آن استفاده نمی‌کنند.

اهمیت استفاده از بتن شفاف در معماری نوین

در دنیای نوین که ساختمان‌ها هر اندازه متراکم‌تر می‌شوند و حضور سازه‌های بلند در توزیع نور فضاهای شهری تاثیر منفی گذاشته است، بهره‌مندی از متریال‌های زیست محیطی از هر نظر مورد توجه هستند. بتن شفاف یکی از همین متریال‌های نوین با قابلیت بهره‌مندی بهینه از نور طبیعی خورشید است. اهمیت استفاده از بتن شفاف فراتر از زیباسازی محیط‌های ساختمانی برای توزیع هر چه بهتر نور است.

معماران نوین با چالش طراحی ساختمان‌های بزرگ، تودرتو و در طبقات زیاد مواجه هستند و می‌دانند که همواره بخشی از فضاهای مفید ساختمان‌هایشان در حجم تنگی از دیوارها پنهان می‌شوند. رساندن نور به این فضاها عملاً دشوار است و نمی‌توان با بهره‌مندی از تکنیک‌های قدیمی دستاوردهای قابل توجه ایجاد کرد. بتن شفاف دستاوردی مفید برای طراحی سازه‌های متراکم است. در عین حال به خلق محیط زیباتر، ایجاد پارتیشن‌های جذاب با حس نورپردازی بهتر و در نهایت بهره‌مندی مفید از فضای ساختمان کمک می‌کند.

بتن شفاف؛ جالب و کاربردی

بتن شفاف ایده جذابی است؛ اما در عین جذاب بودن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. یکی از موانع استفاده از بتن شفاف گران بودن الیاف‌های شیشه ای و فیبرهای نوری است. قیمت بتن شفاف به دلیل استفاده از این الیاف‌های ارزشمند بسیار بالاتر از بتن معمولی است و این تفاوت فاحش باعث شده تا کمتر مورد توجه قرار بگیرند. البته قرار نیست تا کل سازه را با استفاده از بتن شفاف دایر کنیم. بلکه می‌توانیم در بخش‌هایی از ساختمان و با هدف خلق دکوراسیون متفاوت و یا عبور نور برای روشن کردن محیطی تاریک از حضور چنین متریال‌های خاص و جذاب بهره‌مند شویم. البته در نظر داشته باشید که تزریق فیبرهای نوری به مخلوط بتنی نیاز به نیروی ماهر دارد و لازم است تا از افراد آگاه به چگونگی استفاده از این فناوری برای ساخت بتن شیشه ای استفاده نمایید.