راهنمای جامع صفر تا ۱۰۰ مراحل تولید بتن

بتن در دسته‌بندی مصالح ترکیبی قرار می‌گیرد، به شکلی که باید آن را با مخلوط کردن مصالح پایه مانند شن، ماسه، سیمان، آب و دیگر افزودنی‌ها تهیه کنیم. اختلاط بتن به ‌ظاهر ساده است و به ‌راحتی می‌توانیم از ترکیب مصالح در دستگاه‌های بزرگ مانند میکسر بتن این متریال ترکیبی را تهیه کنیم. اما مراحل تولید بتن برای فعالیت‌های حرفه‌ای و یا تولید بتن در حجم زیاد چالش‌هایی به ‌دنبال دارد.

مراحل تولید بتن از نگاه تئوری شامل تهیه مصالح، تهیه سیمان، استفاده از تجهیزات مخلوط کننده، تهیه فرمول تولید بتن و در نهایت تهیه خمیر بتن پس‌ از اضافه شدن آب است. اما فاز جدی ماجرا برای تولید بتن در حجم زیاد با سرعت عمل مناسب است. بتن به ‌سرعت سخت می‌شود و باید در کوتاه‌ترین زمان جابه‌جا شود. در عین ‌حال برای تولید بتن مرغوب به فرمول مناسب ترکیب مصالح نیاز داریم. در این مقاله از گروه مت سل موتور جستجوی تخصصی صنعت ساختمان به تشریح جامعی از مراحل ساخت بتن می‌پردازیم. اگر قصد خرید قطعه بتنی دارید همکاران ما در کنار شما هستند تا راهنماییتان کنند.

مراحل ساخت بتن

۷ گام کلیدی در مراحل تولید بتن

روش تولید بتن به شکل دستی یا کارخانه‌ای کم ‌و بیش یکسان است. در تمامی روش‌ها باید ترتیب کارها برای مخلوط شدن مناسب مصالح پایه در یکدیگر را رعایت کنیم. البته بتن آماده که در محل کارخانه تولید می‌شود، به نسبت بتن دستی ترکیب منسجم‌تری است و مراحل تولید بهتری را سپری می‌کند. مراحل تولید بتن آماده در محل کارخانه را اصطلاحاً بچینگ بتن می‌نامند که شامل جزئیات زیر است:

  1. تهیه مصالح پایه اعم از سنگدانه‌ها و سیمان پرتلند
  2. ترکیب مصالح خشک
  3. انتقال مصالح خشک در میکسرها
  4. اضافه کردن آب و دیگر افزودنی‌های بتن
  5. اختلاط بتن در میکسرها
  6. اصلاح مشخصه‌های بتن از جمله روان‌پذیری و یا کارپذیری یا افزودنی‌ها
  7. آزمایش‌ها و ارزیابی کیفیت و حجم بتن

توجه داشته باشید که فرموله کردن بتن از مراحل مقدماتی است و قاعدتاً مهندسین پروژه و یا کارشناسان تولید بتن آماده از قبل و با توجه به نوع پروژه برای تهیه فرمول مناسب اقدام کرده‌اند. لذا با فرض اینکه فرمول ساخت بتن موجود است و مهندسین می‌دانند که قرار است تا از چه نوع مصالحی استفاده کنند، لازم است تا این ۷ گام برای تولید بتن آماده سپری شود.

روش‌های تولید بتن آماده

قبل ‌از آنکه این ۷ قدم اساسی مراحل تولید بتن را تشریح کنیم، لازم است تا نیم‌نگاهی به روش‌های متفاوت تولید بتن داشته باشیم. این روش‌ها در اصل یکسان هستند، با این تفاوت که توالی مراحل تولید بتن در آنها اندکی متفاوت است. این دو روش تولید بتن آماده به قرار زیر هستند:

  • روش اول؛ تولید ترکیب خشک مصالح: در این روش مصالح پایه ساخت بتن مانند سنگدانه‌ها، سیمان پرتلند و حتی پودرهای افزودنی را به همان شکل خشک با یکدیگر مخلوط می‌کنند و سپس مخلوط خشک اما یکدست تهیه ‌شده را به محل پروژه منتقل خواهند کرد. در محل پروژه با توجه به فرمول ساخت بتن مقدار آب مورد نیاز اضافه می‌شود تا بتن مورد نظر تولید گردد. این روش مناسب پروژه‌هایی است که فاصله آنها از محل کارخانه تولید بتن زیاد است. در عین ‌حال می‌توانیم ترکیب خشک مخلوط شده را برای مدت طولانی نگهداری کنیم.
  • روش دوم؛ تولید بتن در محل کارخانه: در این روش تمامی مصالح پایه مانند سنگدانه‌ها، سیمان پرتلند، افزودنی‌ها به‌ همراه آب در میکسرهای بزرگ مخلوط می‌شوند تا بتن یکدستی تهیه شود. سپس بتن آماده تولید شده را به وسیله تراک میکسرها تا محل پروژه منتقل می‌کنند. البته در این روش محدودیت مکانی و زمانی وجود دارد. اول آنکه بتن تهیه شده نباید بیش ‌از ۲ ساعت داخل تراک میکسر باقی بماند. دوم اینکه محل پروژه باید در فاصله نزدیکی از محل کارخانه ساخت بتن قرار داشته باشد. این روش مناسب پروژه‌های کوچک ساختمان‌سازی است. زیرا در محل پروژه‌های کوچک امکان فرآوری بتن خشک وجود ندارد. لذا به استفاده از بتن آماده نیازمند هستند.

همان‌طور که می‌بینید، هر دو روش تولید بتن کم ‌و بیش یکسان هستند. با این تفاوت که چگونگی انجام مراحل از محل کارخانه تا پروژه متفاوت است. اما مراحل تولید بتن چه هستند؟ در بحث قبلی به توضیح تیتروار از ۷ مرحله اصلی بچینگ بتن اشاره کردیم. حالا با جزئیات بیشتر به تشریح کامل مراحل ساخت بتن می‌پردازیم.

آماده سازی بتن

مرحله اول؛ تهیه مصالح پایه

سنگدانه‌ها یا همان شن و ماسه در کنار سیمان پرتلند اصلی‌ترین مصالح ساخت بتن هستند. البته برای تولید انواع بتن به استفاده مناسب از انواع سنگدانه‌ها و یا انواع سیمان نیاز داریم. معمولاً از درصد وزنی اختلاط شن و ماسه برای تولید بتن استفاده می‌کنند. هر اندازه درصد ماسه بیشتر باشد، بتن سنگین‌تر و تراکم آن بیشتر است. اما افزایش درصد شن، بتن را سخت‌تر و مستحکم‌تر می‌کند. علاوه‌بر سنگدانه‌های شن و ماسه می‌توانیم از نوع دیگر سنگدانه‌ها مانند سرباره و یا سنگدانه‌های معدنی، توف‌ها و یا سنگ‌های ژئو پلیمری و... برای تولید بتن استفاده کنیم.

سیمان نیز مصالح کلیدی مراحل تولید بتن است که تماما از انواع سیمان پرتلند تیپ ۱ الی ۵ انتخاب می‌شود. با این ‌وجود می‌توانیم از برخی ترکیبات مانند مواد پوزولانی برای جایگزینی سیمان استفاده کنیم. برای بررسی کیفیت سنگدانه‌ها و یا سیمان‌ها و یا هر مصالح جایگزین، برخی دستورات آزمایشی تدارک ‌دیده ‌شده است که معمولاً در محل کارخانه تولید بتن این تست‌ها را انجام می‌دهند.

مرحله دوم؛ ترکیب مصالح خشک

در مراحل بچینگ بتن آماده با یک خط تولید تمام‌ عیار سروکار داریم که تقریباً همه ‌چیز آن اتوماتیک است. معمولاً مصالح پایه مانند سیمان پرتلند را در مخازن استوانه‌ای نگهداری می‌کنند و سنگدانه‌ها را به شکل فله‌ای به کار می‌برند. خطوط نوار نقاله‌ای در محل کارخانه تعبیه شده ‌است که مصالح پایه مانند سنگدانه‌ها و سیمان را به داخل میکسر بتن سازی می‌فرستد. این میکسرها مصالح خشک را با یکدیگر مخلوط می‌کنند تا ترکیبی یکدست از اختلاط سیمان و سنگدانه تهیه شود.

در مراحل تولید بتن دستی هم قبل ‌از اضافه شدن آب ابتدا شن و ماسه به ‌همراه سیمان داخل دیگ میکسر بتن‌ها ریخته می‌شود. به ‌این ‌ترتیب مصالح خشک جدیدی در اختلاط یکدست سنگدانه با سیمان تولید شده ‌است.

مرحله سوم؛ انتقال مصالح خشک به مخزن اصلی

مخلوط خشک تهیه شده آماده بتن‌سازی است؛ اما لزوماً قرار نیست تا همان لحظه تبدیل به بتن شوند. زیرا بتن به‌ سرعت سخت می‌شود و شاید قرار نیست تا در همان لحظه از بتن استفاده کنیم. به ‌این ‌ترتیب مخلوط خشک تهیه شده را با استفاده از نوار نقاله در مخزن‌هایی بزرگ با جداره‌های ضد رطوبت ذخیره می‌کنند. بعدها برای تولید بتن آماده از این مخلوط خشک ذخیره استفاده می‌کنند.

مرحله چهارم؛ اضافه کردن آب و دیگر افزودنی‌های بتن

مخازن اصلی خطوط تولید بچینگ بتن در واقع میکسرهای سنگین و قدرتمند با فضاهای سرپوشیده هستند که به ‌خوبی می‌توانند فرآیند اختلاط بتن را انجام دهند. این مخازن به لوله‌های آب متصل هستند. به ‌این ‌ترتیب در صورت نیاز به تولید بتن و با اضافه کردن نسبت مناسب آب، مخلوط خشک هم خورده و بتن یکدستی تهیه می‌شود. در این مرحله هر نوع افزودنی مورد نیاز بتن نیز اضافه خواهد شد. در عین ‌حال مخلوط همگن تهیه ‌شده دائماً تست می‌شود تا در صورت نیاز با اضافه کردن دیگر افزودنی‌ها شرایط تولید بتن بهینه‌تر شود.

روش تولید بتن

مرحله پنجم؛ اختلاط نهایی بتن

پس‌ از اضافه شدن آب و افزودنی‌ها نوبت به مخلوط شدن نهایی مصالح در یکدیگر است. مصالح خشک از قبل در یکدیگر مخلوط شده‌اند و ترکیب یکدستی دارند. با این ‌وجود لازم است تا خمیر سیمان با فرمی یکدست تهیه شده و تک‌به‌تک سنگدانه‌ها اعم از شن و ماسه را در بر بگیرد. از طرفی باید از توزیع کامل افزودنی‌ها در حجم بتن پس ‌از مخلوط شدن اطمینان داشته باشیم.

برای مخلوط شدن مصالح در آخرین گام آماده سازی بتن از دستگاه‌های بزرگ میکسر بتن مانند ناری ساز و یا بتونیر استفاده می‌کنند. در روش خشک که آب را در محل پروژه اضافه می‌کنند، این دستگاه همان مخزن گردان تراک میکسرها است. سرعت چرخش دیگ، مدت زمان چرخش دیگ و روش بارگیری تا تخلیه دیگ با توجه به نوع فرمول بتن توسط مهندسین محاسبه می‌شود.

مرحله ششم؛ اصلاح مشخصه‌های بتن

پس ‌از پایان اختلاط مصالح و قبل ‌از اتمام چرخش میکسرها به برخی از بتن‌ها چندین مواد شیمیایی افزوده می‌شود. این ترکیبات می‌توانند انواع روان‌سازها، کند گیرها، تند گیرها و یا ضدیخ و حباب زا و... باشد. تنوع مواد شیمیایی برای اصلاح مشخصه‌های بتن زیاد است و لزوماً قرار نیست تا به همه بتن‌ها از همگی این ترکیبات اضافه شود. اما با توجه به نوع کاربرد بتن، روش تخلیه، مدت زمان حمل بتن، دوره کیورینگ و موقعیت اقلیمی محل جغرافیایی پروژه برخی مواد شیمیایی اصلاح مشخصه‌های بتن اضافه می‌شود.

بچینگ بتن

مرحله هفتم؛ آزمایش‌ها و ارزیابی کیفیت و حجم بتن

در پایان مرحله ششم، بتن تهیه شده ‌است و می‌توانیم تحویل مشتری دهیم و در پروژه‌های گوناگون استفاده کنیم؛ اما هنوز از کیفیت و کارایی بتن تهیه شده اطلاع دقیق نداریم. حتی در صورت رعایت تمامی نکات در مراحل تولید بتن و استفاده از مصالح مرغوب باز هم لازم است تا ترکیب تولید شده را از نظر کیفی و کمی آزمایش کنید.

آزمایش‌های کیفی و کمی بتن متنوع هستند. استانداردهای متعددی نیز برای مراحل انجام آزمایش، چگونگی ارزیابی داده‌ها و چگونگی گزارش‌نویسی تدوین شده ‌است. در کل بتن تهیه شده ‌از نظر روان بودن، کار پذیر بودن، وزن و یا حجم و... آزمایش می‌شود. در محل کارخانه تولید بتن آماده مجموعه‌ی مجهزی از آزمایشگاه بتن وجود دارد که تمامی تست‌های کلیدی را انجام می‌دهد. وجود این آزمایشگاه مزیت تهیه بتن آماده در مقایسه با بتن دستی است.

توصیه هایی برای تولید بتن

پس ‌از انجام آزمایش‌ها، بتن مورد نیاز پروژه تولید شده ‌است و می‌توانیم با انتقال بتن در محل پروژه تخلیه کنیم. البته در این مراحل پایانی نیز نکاتی وجود دارد که شامل حمل بتن توسط تراک میکسر می‌شود.

  • بتن آماده توسط تراک میکسرها منتقل می‌شوند و در حمل بتن توسط این ماشین‌ها محدودیت‌هایی در نظر گرفته شده ‌است. این محدودیت‌ها شامل سرعت چرخش تراک میکسر و همچنین مدت زمان حمل بتن آماده است. با این حساب اگر محل پروژه در نزدیکی کارخانه تولید بتن است، بهتر است از ترکیب نهایی بتن در محل کارخانه استفاده کنید. به ‌این ‌ترتیب می‌توانید با بهره‌مندی از تجهیزات آزمایشگاهی به بتن مرغوب‌تر و بهتری دست پیدا کنید.
  • اگر فاصله‌ی مناسب کارخانه از محل پروژه زیاد است، ترتیب مراحل تولید بتن را تغییر داده و از روش خشک و انتقال آن تا محل پروژه برای ساخت بتن استفاده کنید.
  • برای بخش‌های مختلف سازه به بتن با خصوصیات و ویژگی‌های متفاوت نیاز دارید. عیار بتن، اسلامپ بتن، درصد حجمی و وزن بتن و... از جمله متغیرهایی است که در مراحل ساخت بتن با کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. لذا قبل ‌از هر اقدامی برای تولید بتن لازم است تا مطالعات کافی از محل پروژه به عمل آورده و نوع بتن مورد نیاز در هر فاز از مراحل اجرایی سازه را تخمین بزنید.
  • لازم است تا استادانه مقدار بتن مورد نیاز پروژه در هر مرحله را تخمین زده باشید تا از تولید بتن اضافی و دورریز مصالح ارزشمند آن جلوگیری کنید.

در انتها نیز متذکر می‌شویم که هیچ ‌چیز به اندازه بتن باکیفیت در اختلاط کامل برای سازه‌ها حیاتی نیست. لذا چه در مراحل ساخت دستی و یا مراحل تولید بتن آماده از طی شدن مناسب پروسه و کیفیت نهایی بتن اطمینان کسب کنید.

راهنمای جامع صفر تا ۱۰۰ مراحل تولید بتن

بتن در دسته‌بندی مصالح ترکیبی قرار می‌گیرد، به شکلی که باید آن را با مخلوط کردن مصالح پایه مانند شن، ماسه، سیمان، آب و دیگر افزودنی‌ها تهیه کنیم. اختلاط بتن به ‌ظاهر ساده است و به ‌راحتی می‌توانیم از ترکیب مصالح در دستگاه‌های بزرگ مانند میکسر بتن این متریال ترکیبی را تهیه کنیم. اما مراحل تولید بتن برای فعالیت‌های حرفه‌ای و یا تولید بتن در حجم زیاد چالش‌هایی به ‌دنبال دارد.

مراحل تولید بتن از نگاه تئوری شامل تهیه مصالح، تهیه سیمان، استفاده از تجهیزات مخلوط کننده، تهیه فرمول تولید بتن و در نهایت تهیه خمیر بتن پس‌ از اضافه شدن آب است. اما فاز جدی ماجرا برای تولید بتن در حجم زیاد با سرعت عمل مناسب است. بتن به ‌سرعت سخت می‌شود و باید در کوتاه‌ترین زمان جابه‌جا شود. در عین ‌حال برای تولید بتن مرغوب به فرمول مناسب ترکیب مصالح نیاز داریم. در این مقاله از گروه مت سل موتور جستجوی تخصصی صنعت ساختمان به تشریح جامعی از مراحل ساخت بتن می‌پردازیم. اگر قصد خرید قطعه بتنی دارید همکاران ما در کنار شما هستند تا راهنماییتان کنند.

مراحل ساخت بتن

۷ گام کلیدی در مراحل تولید بتن

روش تولید بتن به شکل دستی یا کارخانه‌ای کم ‌و بیش یکسان است. در تمامی روش‌ها باید ترتیب کارها برای مخلوط شدن مناسب مصالح پایه در یکدیگر را رعایت کنیم. البته بتن آماده که در محل کارخانه تولید می‌شود، به نسبت بتن دستی ترکیب منسجم‌تری است و مراحل تولید بهتری را سپری می‌کند. مراحل تولید بتن آماده در محل کارخانه را اصطلاحاً بچینگ بتن می‌نامند که شامل جزئیات زیر است:

  1. تهیه مصالح پایه اعم از سنگدانه‌ها و سیمان پرتلند
  2. ترکیب مصالح خشک
  3. انتقال مصالح خشک در میکسرها
  4. اضافه کردن آب و دیگر افزودنی‌های بتن
  5. اختلاط بتن در میکسرها
  6. اصلاح مشخصه‌های بتن از جمله روان‌پذیری و یا کارپذیری یا افزودنی‌ها
  7. آزمایش‌ها و ارزیابی کیفیت و حجم بتن

توجه داشته باشید که فرموله کردن بتن از مراحل مقدماتی است و قاعدتاً مهندسین پروژه و یا کارشناسان تولید بتن آماده از قبل و با توجه به نوع پروژه برای تهیه فرمول مناسب اقدام کرده‌اند. لذا با فرض اینکه فرمول ساخت بتن موجود است و مهندسین می‌دانند که قرار است تا از چه نوع مصالحی استفاده کنند، لازم است تا این ۷ گام برای تولید بتن آماده سپری شود.

روش‌های تولید بتن آماده

قبل ‌از آنکه این ۷ قدم اساسی مراحل تولید بتن را تشریح کنیم، لازم است تا نیم‌نگاهی به روش‌های متفاوت تولید بتن داشته باشیم. این روش‌ها در اصل یکسان هستند، با این تفاوت که توالی مراحل تولید بتن در آنها اندکی متفاوت است. این دو روش تولید بتن آماده به قرار زیر هستند:

  • روش اول؛ تولید ترکیب خشک مصالح: در این روش مصالح پایه ساخت بتن مانند سنگدانه‌ها، سیمان پرتلند و حتی پودرهای افزودنی را به همان شکل خشک با یکدیگر مخلوط می‌کنند و سپس مخلوط خشک اما یکدست تهیه ‌شده را به محل پروژه منتقل خواهند کرد. در محل پروژه با توجه به فرمول ساخت بتن مقدار آب مورد نیاز اضافه می‌شود تا بتن مورد نظر تولید گردد. این روش مناسب پروژه‌هایی است که فاصله آنها از محل کارخانه تولید بتن زیاد است. در عین ‌حال می‌توانیم ترکیب خشک مخلوط شده را برای مدت طولانی نگهداری کنیم.
  • روش دوم؛ تولید بتن در محل کارخانه: در این روش تمامی مصالح پایه مانند سنگدانه‌ها، سیمان پرتلند، افزودنی‌ها به‌ همراه آب در میکسرهای بزرگ مخلوط می‌شوند تا بتن یکدستی تهیه شود. سپس بتن آماده تولید شده را به وسیله تراک میکسرها تا محل پروژه منتقل می‌کنند. البته در این روش محدودیت مکانی و زمانی وجود دارد. اول آنکه بتن تهیه شده نباید بیش ‌از ۲ ساعت داخل تراک میکسر باقی بماند. دوم اینکه محل پروژه باید در فاصله نزدیکی از محل کارخانه ساخت بتن قرار داشته باشد. این روش مناسب پروژه‌های کوچک ساختمان‌سازی است. زیرا در محل پروژه‌های کوچک امکان فرآوری بتن خشک وجود ندارد. لذا به استفاده از بتن آماده نیازمند هستند.

همان‌طور که می‌بینید، هر دو روش تولید بتن کم ‌و بیش یکسان هستند. با این تفاوت که چگونگی انجام مراحل از محل کارخانه تا پروژه متفاوت است. اما مراحل تولید بتن چه هستند؟ در بحث قبلی به توضیح تیتروار از ۷ مرحله اصلی بچینگ بتن اشاره کردیم. حالا با جزئیات بیشتر به تشریح کامل مراحل ساخت بتن می‌پردازیم.

آماده سازی بتن

مرحله اول؛ تهیه مصالح پایه

سنگدانه‌ها یا همان شن و ماسه در کنار سیمان پرتلند اصلی‌ترین مصالح ساخت بتن هستند. البته برای تولید انواع بتن به استفاده مناسب از انواع سنگدانه‌ها و یا انواع سیمان نیاز داریم. معمولاً از درصد وزنی اختلاط شن و ماسه برای تولید بتن استفاده می‌کنند. هر اندازه درصد ماسه بیشتر باشد، بتن سنگین‌تر و تراکم آن بیشتر است. اما افزایش درصد شن، بتن را سخت‌تر و مستحکم‌تر می‌کند. علاوه‌بر سنگدانه‌های شن و ماسه می‌توانیم از نوع دیگر سنگدانه‌ها مانند سرباره و یا سنگدانه‌های معدنی، توف‌ها و یا سنگ‌های ژئو پلیمری و... برای تولید بتن استفاده کنیم.

سیمان نیز مصالح کلیدی مراحل تولید بتن است که تماما از انواع سیمان پرتلند تیپ ۱ الی ۵ انتخاب می‌شود. با این ‌وجود می‌توانیم از برخی ترکیبات مانند مواد پوزولانی برای جایگزینی سیمان استفاده کنیم. برای بررسی کیفیت سنگدانه‌ها و یا سیمان‌ها و یا هر مصالح جایگزین، برخی دستورات آزمایشی تدارک ‌دیده ‌شده است که معمولاً در محل کارخانه تولید بتن این تست‌ها را انجام می‌دهند.

مرحله دوم؛ ترکیب مصالح خشک

در مراحل بچینگ بتن آماده با یک خط تولید تمام‌ عیار سروکار داریم که تقریباً همه ‌چیز آن اتوماتیک است. معمولاً مصالح پایه مانند سیمان پرتلند را در مخازن استوانه‌ای نگهداری می‌کنند و سنگدانه‌ها را به شکل فله‌ای به کار می‌برند. خطوط نوار نقاله‌ای در محل کارخانه تعبیه شده ‌است که مصالح پایه مانند سنگدانه‌ها و سیمان را به داخل میکسر بتن سازی می‌فرستد. این میکسرها مصالح خشک را با یکدیگر مخلوط می‌کنند تا ترکیبی یکدست از اختلاط سیمان و سنگدانه تهیه شود.

در مراحل تولید بتن دستی هم قبل ‌از اضافه شدن آب ابتدا شن و ماسه به ‌همراه سیمان داخل دیگ میکسر بتن‌ها ریخته می‌شود. به ‌این ‌ترتیب مصالح خشک جدیدی در اختلاط یکدست سنگدانه با سیمان تولید شده ‌است.

مرحله سوم؛ انتقال مصالح خشک به مخزن اصلی

مخلوط خشک تهیه شده آماده بتن‌سازی است؛ اما لزوماً قرار نیست تا همان لحظه تبدیل به بتن شوند. زیرا بتن به‌ سرعت سخت می‌شود و شاید قرار نیست تا در همان لحظه از بتن استفاده کنیم. به ‌این ‌ترتیب مخلوط خشک تهیه شده را با استفاده از نوار نقاله در مخزن‌هایی بزرگ با جداره‌های ضد رطوبت ذخیره می‌کنند. بعدها برای تولید بتن آماده از این مخلوط خشک ذخیره استفاده می‌کنند.

مرحله چهارم؛ اضافه کردن آب و دیگر افزودنی‌های بتن

مخازن اصلی خطوط تولید بچینگ بتن در واقع میکسرهای سنگین و قدرتمند با فضاهای سرپوشیده هستند که به ‌خوبی می‌توانند فرآیند اختلاط بتن را انجام دهند. این مخازن به لوله‌های آب متصل هستند. به ‌این ‌ترتیب در صورت نیاز به تولید بتن و با اضافه کردن نسبت مناسب آب، مخلوط خشک هم خورده و بتن یکدستی تهیه می‌شود. در این مرحله هر نوع افزودنی مورد نیاز بتن نیز اضافه خواهد شد. در عین ‌حال مخلوط همگن تهیه ‌شده دائماً تست می‌شود تا در صورت نیاز با اضافه کردن دیگر افزودنی‌ها شرایط تولید بتن بهینه‌تر شود.

روش تولید بتن

مرحله پنجم؛ اختلاط نهایی بتن

پس‌ از اضافه شدن آب و افزودنی‌ها نوبت به مخلوط شدن نهایی مصالح در یکدیگر است. مصالح خشک از قبل در یکدیگر مخلوط شده‌اند و ترکیب یکدستی دارند. با این ‌وجود لازم است تا خمیر سیمان با فرمی یکدست تهیه شده و تک‌به‌تک سنگدانه‌ها اعم از شن و ماسه را در بر بگیرد. از طرفی باید از توزیع کامل افزودنی‌ها در حجم بتن پس ‌از مخلوط شدن اطمینان داشته باشیم.

برای مخلوط شدن مصالح در آخرین گام آماده سازی بتن از دستگاه‌های بزرگ میکسر بتن مانند ناری ساز و یا بتونیر استفاده می‌کنند. در روش خشک که آب را در محل پروژه اضافه می‌کنند، این دستگاه همان مخزن گردان تراک میکسرها است. سرعت چرخش دیگ، مدت زمان چرخش دیگ و روش بارگیری تا تخلیه دیگ با توجه به نوع فرمول بتن توسط مهندسین محاسبه می‌شود.

مرحله ششم؛ اصلاح مشخصه‌های بتن

پس ‌از پایان اختلاط مصالح و قبل ‌از اتمام چرخش میکسرها به برخی از بتن‌ها چندین مواد شیمیایی افزوده می‌شود. این ترکیبات می‌توانند انواع روان‌سازها، کند گیرها، تند گیرها و یا ضدیخ و حباب زا و... باشد. تنوع مواد شیمیایی برای اصلاح مشخصه‌های بتن زیاد است و لزوماً قرار نیست تا به همه بتن‌ها از همگی این ترکیبات اضافه شود. اما با توجه به نوع کاربرد بتن، روش تخلیه، مدت زمان حمل بتن، دوره کیورینگ و موقعیت اقلیمی محل جغرافیایی پروژه برخی مواد شیمیایی اصلاح مشخصه‌های بتن اضافه می‌شود.

بچینگ بتن

مرحله هفتم؛ آزمایش‌ها و ارزیابی کیفیت و حجم بتن

در پایان مرحله ششم، بتن تهیه شده ‌است و می‌توانیم تحویل مشتری دهیم و در پروژه‌های گوناگون استفاده کنیم؛ اما هنوز از کیفیت و کارایی بتن تهیه شده اطلاع دقیق نداریم. حتی در صورت رعایت تمامی نکات در مراحل تولید بتن و استفاده از مصالح مرغوب باز هم لازم است تا ترکیب تولید شده را از نظر کیفی و کمی آزمایش کنید.

آزمایش‌های کیفی و کمی بتن متنوع هستند. استانداردهای متعددی نیز برای مراحل انجام آزمایش، چگونگی ارزیابی داده‌ها و چگونگی گزارش‌نویسی تدوین شده ‌است. در کل بتن تهیه شده ‌از نظر روان بودن، کار پذیر بودن، وزن و یا حجم و... آزمایش می‌شود. در محل کارخانه تولید بتن آماده مجموعه‌ی مجهزی از آزمایشگاه بتن وجود دارد که تمامی تست‌های کلیدی را انجام می‌دهد. وجود این آزمایشگاه مزیت تهیه بتن آماده در مقایسه با بتن دستی است.

توصیه هایی برای تولید بتن

پس ‌از انجام آزمایش‌ها، بتن مورد نیاز پروژه تولید شده ‌است و می‌توانیم با انتقال بتن در محل پروژه تخلیه کنیم. البته در این مراحل پایانی نیز نکاتی وجود دارد که شامل حمل بتن توسط تراک میکسر می‌شود.

  • بتن آماده توسط تراک میکسرها منتقل می‌شوند و در حمل بتن توسط این ماشین‌ها محدودیت‌هایی در نظر گرفته شده ‌است. این محدودیت‌ها شامل سرعت چرخش تراک میکسر و همچنین مدت زمان حمل بتن آماده است. با این حساب اگر محل پروژه در نزدیکی کارخانه تولید بتن است، بهتر است از ترکیب نهایی بتن در محل کارخانه استفاده کنید. به ‌این ‌ترتیب می‌توانید با بهره‌مندی از تجهیزات آزمایشگاهی به بتن مرغوب‌تر و بهتری دست پیدا کنید.
  • اگر فاصله‌ی مناسب کارخانه از محل پروژه زیاد است، ترتیب مراحل تولید بتن را تغییر داده و از روش خشک و انتقال آن تا محل پروژه برای ساخت بتن استفاده کنید.
  • برای بخش‌های مختلف سازه به بتن با خصوصیات و ویژگی‌های متفاوت نیاز دارید. عیار بتن، اسلامپ بتن، درصد حجمی و وزن بتن و... از جمله متغیرهایی است که در مراحل ساخت بتن با کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. لذا قبل ‌از هر اقدامی برای تولید بتن لازم است تا مطالعات کافی از محل پروژه به عمل آورده و نوع بتن مورد نیاز در هر فاز از مراحل اجرایی سازه را تخمین بزنید.
  • لازم است تا استادانه مقدار بتن مورد نیاز پروژه در هر مرحله را تخمین زده باشید تا از تولید بتن اضافی و دورریز مصالح ارزشمند آن جلوگیری کنید.

در انتها نیز متذکر می‌شویم که هیچ ‌چیز به اندازه بتن باکیفیت در اختلاط کامل برای سازه‌ها حیاتی نیست. لذا چه در مراحل ساخت دستی و یا مراحل تولید بتن آماده از طی شدن مناسب پروسه و کیفیت نهایی بتن اطمینان کسب کنید.