معرفی انواع استانداردهای ملی بتن

بتن مصالح ترکیبی است که برای تهیه آن انواع مصالح اعم از شن و ماسه، سیمان و آب و افزودنی‌های بتن را در یکدیگر مخلوط می‌کنند. اما برای تهیه بتن مرغوب با درجه استحکام کششی و فشاری مطلوب نیاز به فرمولاسیون دقیق ترکیب اجزا داریم و برای این منظور انواع استانداردهای ملی بتن تدوین شده است. 

استانداردهای ملی بتن بر پایه استانداردهای جهانی و دورنمای مرکز استاندارد اتحادیه اروپا تنظیم شده است. اساسنامه این استاندارد در حال حاضر با دستورالعمل‌های تدوین شده در مرکز اسناد استاندارد ایران ثبت شده است و تمامی فعالان حوزه ساختمان و احداث دیگر سازه‌های بتنی ملزم به رعایت مفاد آن هستند. در اساسنامه استاندارد ملی بتن به فرمولاسیون تهیه بتن، نوع سیمان به کار رفته، اندازه و نوع سنگدانه‌ها، مقدار درصد حجمی آب، انواع افزودنی‌ها اعم از روان کننده‌ها، حباب ساز‌ها و یا هر افزودنی مجاز دیگر اشاره شده است. در این مطلب از گروه متسل موتور جستجوی تخصصی صنعت ساختمان به کلیاتی جامع از انواع استانداردهای ملی بتن در ایران می‌پردازیم. فراموش نکنید که اگر قصد خرید قطعه بتنی دارید می‌توانید روی کمک مت سل حساب کنید.

استانداردهای ملی بتن

فهرستی از استانداردهای ملی بتن

قاعدتاً می‌دانید که روش‌های ساخت سازه‌های بتنی متفاوت است و به علت این تفاوت‌ها انواع روش‌ها و فرمولاسیون‌های تهیه بتن تدوین شده است که برای همگی این حالت‌های گوناگون و دستورالعمل‌های طبقه بندی وجود دارد که با عنوان فهرست استانداردهای ملی بتن معرفی می‌شوند. این فهرست به قرار زیر است.

استاندارد ملی بتن شماره ۶۰۴۴

این استاندارد برای روش‌های اصولی تهیه بتن آماده تنظیم شده است و در کل با عنوان استاندارد ملی بتن آماده معرفی می‌شود. در این استاندارد به تمامی مباحث چگونگی ساخت بتن آماده، دستورالعمل‌ها، فرمولاسیون‌ها، نوع مصالح، ترکیب مصالح و... اشاره شده است. همچنین به بندهای مفصلی از چگونگی تعیین اسلامپ بتن، بتن هوا داده شده، انواع میکسر‌های کارخانه‌ای، الزامات بتن سخت شده، دستورالعمل نحوه انتقال بتن، روش‌های آزمون و تست بتن و چگونگی گزارش دهی آزمون‌ها و... پرداخته شده است. رعایت استاندارد بتن آماده ضامن تهیه و تولید بتن با کیفیت مناسب برای هر نوع پروژه عمرانی است.

استاندارد ملی بتن شماره ۲۹۳۰

این استاندارد برای چگونگی افزودنی‌های بتنی طراحی شده است و شامل تمامی دستورالعمل‌ها برای چگونگی افزودن در انواع بتن، دوغاب‌ها و یا ملات‌ها می‌شود که در دو بخش تدوین شده است. بخش اول در این استاندارد تماماً به الزامات کلیدی مانند الزامات عمومی استفاده از افزودنی‌ها، الزامات ویژه و روش‌های جلوگیری از خوردگی بتن اشاره شده است.

اما در بخش دوم این استاندارد ملی بتن کاملاً مفصل از ویژگی‌های تخصصی انواع افزودنی‌های بتن صحبت می‌شود و به تمامی الزامات حرفه‌ای برای استفاده از افزودنی‌های بتن اشاره شده است. همچنین از روش‌های نمونه‌برداری، کنترل انطباق، نشانه گذاری و... نیز صحبت شده است. در کل استاندارد ملی بتن شماره ۲۹۳۰ انحصاراً با عنوان استاندارد افزودنی‌های بتن معرفی می شود.

استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۱

این استاندارد به چگونگی رفتار با بتن تازه می‌پردازد. در واقع دستورالعمل‌های این استاندارد برای تهیه بتن نیست؛ بلکه با پیش فرض تهیه بتن برای چگونگی آزمایش و یا طی شدن دوره کیورینگ آن دستورالعمل‌هایی تدوین شده است. این شماره از جمله کاربردی‌ترین استانداردهای ملی بتن است و در دو بخش کلی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

  • بخش اول: در این بخش از روش‌های نمونه‌برداری بتن تازه صحبت می‌شود و مفصل به انواع وسایل، نحوه نمونه برداری، چگونگی تهیه گزارش نمونه برداری پرداخته شده است. در کل دستورالعمل‌های این بخش برای اطمینان از چگونگی تهیه نمونه بتن برای آغاز آزمایش‌های کیفی بتن است.
  • بخش دوم: در این بخش از آزمایش‌ها بر روی بتن تازه صحبت می‌شود. این آزمایش‌ها در کل با عنوان آزمایش‌های غیرمخرب معرفی شده‌اند که قرار است به دوره بتن تازه تا قبل از سخت شدن پرداخته و مقدار کیفی و کمی بتن مورد ارزیابی قرار بگیرد. همچنین در این بخش از چگونگی روش آزمون نیز صحبت می‌شود. نتایج این آزمون نیز به تعیین نمره بر جهندگی بتن، تعیین سرعت پالس فراصوت در بتن و تعیین نیروی بیرون کشیدن بتن می‌انجامد. از اطلاعات به دست آمده می‌توانیم در مورد کیفیت و کارایی بتن فرموله شده اظهار نظر کنیم و برای روند ادامه ساخت بتن با فرمول مطرح شده تصمیم گیری کنیم.

استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۳ (استاندارد اسلامپ بتن)

این استاندارد در امتداد استاندارد شماره ۳۲۰۱ طرح‌ریزی شده است و تخصصی با مباحث مقدار روانی بتن (اسلامپ بتن) سر و کار دارد. در بندهای مختلف این استاندارد به تمامی وسایل، نمونه برداری، روش آزمون، نتایج آزمون، چگونگی گزارش نویسی آزمون اسلامپ بتن پرداخته می‌شود. استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۳ شامل بخش‌های متعددی است که به قرار زیر هستند.

  • بخش آزمون تعیین مقدار روانی بتن تازه به روش اسلامپ شامل جزئیات از وسایل و روش‌های نمونه برداری تا روند آزمون و بررسی نتایج
  • بخش تعیین چگالی بتن تازه و بررسی روش آزمون برای چگونگی نمونه برداری تا روند اجرای آزمون و نتایج جهت تعیین چگالی بتن
  • بخش بررسی بتن خودمتراکم آزمون قیف V شکل که به روش اجرای آزمون از وسایل نمونه برداری تا بررسی نتایج و... پرداخته می‌شود.

انواع استانداردهای ملی بتن

استاندارد ملی بتن شماره ۱۶۰۸ (استاندارد بتن سخت شده)

در جزئیات این استاندارد به تمام ملاحظات فنی و اجرایی و همچنین آزمون‌های تعیین کیفیت بتن سخت شده اشاره می‌شود. این استاندارد برای مراحل پس از بتن ریزی و در دوره پس از طی شدن کیورینگ بتن تدوین شده است که شامل دو بخش کلی است.

  • بخش اول: مجموعه دستورالعمل‌ها و ملاحظات فنی و اجرایی در مورد شکل، ابعاد و هر نوع الزام طراحی و به کارگیری قالب‌ها است و در آن تماماً به شکل و ابعاد حجم‌های بتنی و یا حجم‌های قالب بتنی پرداخته می‌شود.
  • بخش دوم: در این بخش به ساخت و عمل آوری آزمونه‌ها برای بررسی آزمون‌های مقاومت اشاره شده است. در واقع این بخش یک موضوع چگونگی ایجاد نمونه بتن سخت شده است تا قبل از اجرای کلی بتن بتوانیم یک نمونه کوچک و استاندارد برای آزمایش مقاومت بتن تهیه کنیم. در این بخش به مباحث تکمیلی مانند روش آزمون بتن سخت شده و چگونگی گزارش نویسی نیز اشاره شده است.

استاندارد بتن آماده

استانداردهای ملی بتن بخش سبکدانه‌ها

در این استانداردها مفصل از انواع سبکدانه‌های بتنی صحبت می‌شود و با معرفی آنها به بیان ویژگی‌ها، دستورالعمل‌ها، آزمون‌ها و هر باید و نباید حیطه انواع سبکدانه بتنی پرداخته شده است. این استانداردها به قرار زیر هستند.

  • استاندارد ملی بتنی شماره ۷۷۸۲: از سری استانداردهای تدوین شده برای تحلیل مصالح مختلف ساخته بتن است و به موضوعات مانند روش تهیه و یا الزامات ساخت بلوک‌های سیمانی غیر باربر به همراه ویژگی آنها اشاره شده است. این استاندارد یک رده بندی جامع انواع بلوک‌ها، مواد تشکیل دهنده بلوک بتنی، ویژگی‌ها و شکل ظاهری این بلوک‌ها است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۵۹۱: استاندارد جامع بررسی ویژگی‌ها، روش ساخت، آزمون و نکات کلی در باب انواع بتن سبک است. در این استاندارد تماما به مباحث حول بتن سبکدانه با ساختار باز اشاره شده است و از چگونگی تهیه و روش آزمون، وسایل آزمون، چگونگی تعیین مدول ارتجاعی استاتیکی و بررسی نتایج آزمون صحبت می‌شود.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۵۹۵: از دیگر استاندارد‌های کاربردی بتن‌های سبکدانه است که در آن به توضیحاتی در مورد ابعاد قطعات بنایی بر پایه بتن سبکدانه پرداخته شده است. همچنین به بررسی کیفی و کمی قطعات بتنی و روش‌های آزمون تعیین سطح کیفی و کارایی این قطعات پرداخته خواهد شد.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۵۹۶: یکی دیگر از استانداردهای ملی بتن سبکدانه است و در بند‌های آن مفصل از روش ساخت، اجرا و آزمون بتن سبک و تعیین مقاومت فشاری بتن هوادار اتوکلاو شده صحبت شده است. همچنین به موضوعاتی مانند وسایل لازم برای آزمون، روش اجرای آزمون و چگونگی ثبت نتایج آزمون بتن سبکدانه نیز پرداخته شده است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۹۶۸۰: یک استاندارد کلی است که برای بررسی تعیین چگالی خشک بتن سبکدانه با ساختار باز تدوین شده است.

استانداردهای ملی ملات بنایی

این استانداردها شامل دستورالعمل‌ها، آزمون‌ها، الزامات، ویژگی‌ها، کاربرد‌ها و در کل هر نکته عملیاتی و کیفی در مورد چگونگی ساخت و بهره‌برداری از ملات‌های بنایی است. ملات‌های بنایی نوع تخصصی طرح ساخت شبه بتن هستند که از آنها برای اتصال قطعات بنایی مانند آجرها، سنگ‌های ساختمانی، کاشی کاری، سرامیک کاری و... استفاده می‌شود. انواع ملات بنایی برای انواع اهداف پروژه‌های ساختمان سازی تدوین شده‌اند که هر کدام از آنها روش تهیه مخصوص خودش را دارد و برای بهره‌مندی مفید و اطمینان از کیفیت تهیه این ملات‌ها استانداردهایی نیز تدوین شده است که به قرار زیر هستند.

  • استاندارد ملی شماره 706-1: استانداردی برای روش ساخت، ویژگی‌ها و چگونگی آزمون ملات اندود کاری بیرونی و داخلی ساختمان است.
  • استاندارد ملی شماره 706-2: استانداردی برای روش ساخت، ویژگی‌ها و چگونگی آزمون ملات برای فعالیت‌های بنایی و دیوار چینی است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-3: استانداردی برای بررسی مقدار روان بودن انواع ملات تازه است که به روش اجرای آزمون و ثبت اطلاعات آزمون روان بودن ملات اشاره می‌کند.
  • استاندارد ملی شماره 9150-6: این استاندارد برای تعیین جرم حجمی ملات تازه و چگونگی روش آزمون و بررسی نتایج آن تنظیم شده است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-7: استانداردی برای تعیین مقدار هوای ملات تازه است. در این استاندارد به روش آزمون تعیین مقدار هوا و چگونگی ثبت اطلاعات پرداخته شده است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-9: یک استاندارد کامل در مورد تعیین عمر کارایی و زمان تصحیح ملات تازه بنایی است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-10: در این استاندارد از چگونگی روش آزمون تعیین چگالی انبوهی ملات سخت شده صحبت شده است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-11: یک استاندارد جامع برای بررسی تعیین مقاومت خمشی و فشاری ملات سخت شده است. در این استاندارد به روش آزمون و نتایج آن برای تعیین مقاومت خمشی و فشاری پرداخته می‌شود.
  • استاندارد ملی شماره 9150-12: استانداردی برای تعیین دستورالعمل مقدار مقاومت چسبندگی ملات‌های اندود کاری بیرونی و داخلی ساختمان است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-19: در این استاندارد به بررسی نفوذ بخار آب بر روی ملات‌های اندود کاری بیرونی و داخلی ملات سخت شده پرداخته می‌شود.

استاندارد ملی بتن آماده

مباحث تکمیلی در استانداردهای ملی بتن

در کنار تمامی استانداردهای ملی بتن که به چگونگی ساخت، بهره‌برداری، آزمون کیفی و کمی و نتایج انواع بتن و ملات اشاره شده است، برخی دیگر از انواع استانداردها تدوین شده است که شامل موضوعاتی کلی از مباحث متفرقه اما وابسته به پروژه‌های بتن ریزی و یا بتن سازی هستند. این مباحث تکمیلی در استانداردهای ملی بتن به قرار زیر دسته بندی می‌شوند.

  • استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۵: یک استاندارد جامع از چگونگی تولید بتن در محل کارگاه ساختمان سازی است و در آن به مباحث کلی از وسایل، الزامات آزمون، چگونگی نمونه برداری، روش آزمون اسلامپ، نوع قالب گیری آزمونه‌ها، چگونگی عمل آوری بتن، نحوه انتقال نمونه‌ها و چگونگی تهیه گزارش پرداخته شده است. در کل این استاندارد برای تدوین تمام باید‌ها و نباید‌های ساخت بتن در محل کارگاه ساختمان سازی است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۳۵۲۰: یک استاندارد جامع برای چگونگی انجام آزمایش اندازه‌گیری مقدار هوای موجود در بتن تازه است. در این استاندارد نیز به مباحثی مانند وسایل، روش آزمون، محاسبات، چگونگی تنظیم گزارش و... در حیطه اجرای آزمون اندازه‌گیری مقدار هوای بتن پرداخته شده است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۶۰۴۵: یک استاندارد جامع برای بررسی قطعات پیش ساخته بتنی است و در بندهای آن به روش ساخت، نوع بهره‌برداری، نوع عمل آوری، مقدار استحکام قطعات پیش ساخته بتنی تهیه شده از بتن سبک متخلخل اتوکلاو پرداخته می‌شود.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۷۶۵۶: یک استاندارد جامع برای بررسی ویژگی‌های شیمیایی بتن است و در مباحث آن به چگونگی اندازه‌گیری پتانسیل واکنش قلیایی بتن تحت تاثیر سنگ‌های کربناتی به عنوان سنگدانه‌های بتن اشاره شده است. این استاندارد برای تدوین آزمایش پتانسیل قلیایی بتن به روش استوانه سنگی تدوین شده و در آن به دستگاه‌ها، روش اجرا، نوع نمونه برداری، آزمونه‌ها، محاسبات و گزارش‌های اجرای این آزمایش پرداخته می‌شود.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۹۴۶: این استاندارد با هدف اندازه‌گیری کلرید محلول در اسید در ملات و یا بتن سخت شده تدوین شده است. برای این منظور یک آزمایش جامع طراحی شده است و در این استاندارد به تمامی جزئیات این آزمایش اعم از وسایل لازم، نوع مواد شیمیایی، چگونگی نمونه برداری، مراحل آماده سازی نمونه‌ها، روش اجرای آزمون، محاسبات و بررسی نتایج و تحلیل دقت و خطا تا روش ثبت و گزارش پرداخته می‌شود.

آشنایی با استانداردها؛ اصلی مهم و ضروری

استانداردهای ملی بتن برای اطمینان از خلق سازه‌های مقاوم، ماندگار و استاندارد طراحی شده‌اند. در این استاندارد‌ها تماماً به دنبال راهکارهایی برای خلق بتن مرغوب، کارآمد، محکم و ماندگار هستیم تا با استفاده از این بتن بتوانیم سازه‌های مطمئن‌تری را بسازیم. اهمیت اطلاع از استانداردهای ملی بتن اهمیت ساخت سازه‌های مقاوم‌تر است. در عین حال می‌توانیم رویکرد بهتری در چگونگی فرموله کردن انواع بتن و ملات بنایی داشته باشیم.

توجه کنید که استاندارد ملی بتن مجموعه دستورالعمل‌های دست و پا گیر نیستند. بلکه بر عکس این استانداردها خیال شما را از روش تهیه بتن مرغوب راحت می‌کنند و دیگر نیازی نیست تا با استفاده از روش‌های سخت آزمون و خطا راه سپری ‌شده صد سال صنعت بتن سازی را به تنهایی سپری کنید. با استناد به مباحث طبقه بندی شده انواع استانداردهای ملی بتن، به راحتی و با سرعت مناسب می‌توانید هر نوع بتن مناسب هر نوع سازه را تهیه کنید که قطعاً چه از نظر کیفی و چه از نظر هزینه اجرایی باعث بهبود روند ساختمان سازی شما خواهد شد. اگر نیازمند کسب اطلاعات لازم درباره مقررات شهرداری هستید این مقاله را از دست ندهید.

معرفی انواع استانداردهای ملی بتن

بتن مصالح ترکیبی است که برای تهیه آن انواع مصالح اعم از شن و ماسه، سیمان و آب و افزودنی‌های بتن را در یکدیگر مخلوط می‌کنند. اما برای تهیه بتن مرغوب با درجه استحکام کششی و فشاری مطلوب نیاز به فرمولاسیون دقیق ترکیب اجزا داریم و برای این منظور انواع استانداردهای ملی بتن تدوین شده است. 

استانداردهای ملی بتن بر پایه استانداردهای جهانی و دورنمای مرکز استاندارد اتحادیه اروپا تنظیم شده است. اساسنامه این استاندارد در حال حاضر با دستورالعمل‌های تدوین شده در مرکز اسناد استاندارد ایران ثبت شده است و تمامی فعالان حوزه ساختمان و احداث دیگر سازه‌های بتنی ملزم به رعایت مفاد آن هستند. در اساسنامه استاندارد ملی بتن به فرمولاسیون تهیه بتن، نوع سیمان به کار رفته، اندازه و نوع سنگدانه‌ها، مقدار درصد حجمی آب، انواع افزودنی‌ها اعم از روان کننده‌ها، حباب ساز‌ها و یا هر افزودنی مجاز دیگر اشاره شده است. در این مطلب از گروه متسل موتور جستجوی تخصصی صنعت ساختمان به کلیاتی جامع از انواع استانداردهای ملی بتن در ایران می‌پردازیم. فراموش نکنید که اگر قصد خرید قطعه بتنی دارید می‌توانید روی کمک مت سل حساب کنید.

استانداردهای ملی بتن

فهرستی از استانداردهای ملی بتن

قاعدتاً می‌دانید که روش‌های ساخت سازه‌های بتنی متفاوت است و به علت این تفاوت‌ها انواع روش‌ها و فرمولاسیون‌های تهیه بتن تدوین شده است که برای همگی این حالت‌های گوناگون و دستورالعمل‌های طبقه بندی وجود دارد که با عنوان فهرست استانداردهای ملی بتن معرفی می‌شوند. این فهرست به قرار زیر است.

استاندارد ملی بتن شماره ۶۰۴۴

این استاندارد برای روش‌های اصولی تهیه بتن آماده تنظیم شده است و در کل با عنوان استاندارد ملی بتن آماده معرفی می‌شود. در این استاندارد به تمامی مباحث چگونگی ساخت بتن آماده، دستورالعمل‌ها، فرمولاسیون‌ها، نوع مصالح، ترکیب مصالح و... اشاره شده است. همچنین به بندهای مفصلی از چگونگی تعیین اسلامپ بتن، بتن هوا داده شده، انواع میکسر‌های کارخانه‌ای، الزامات بتن سخت شده، دستورالعمل نحوه انتقال بتن، روش‌های آزمون و تست بتن و چگونگی گزارش دهی آزمون‌ها و... پرداخته شده است. رعایت استاندارد بتن آماده ضامن تهیه و تولید بتن با کیفیت مناسب برای هر نوع پروژه عمرانی است.

استاندارد ملی بتن شماره ۲۹۳۰

این استاندارد برای چگونگی افزودنی‌های بتنی طراحی شده است و شامل تمامی دستورالعمل‌ها برای چگونگی افزودن در انواع بتن، دوغاب‌ها و یا ملات‌ها می‌شود که در دو بخش تدوین شده است. بخش اول در این استاندارد تماماً به الزامات کلیدی مانند الزامات عمومی استفاده از افزودنی‌ها، الزامات ویژه و روش‌های جلوگیری از خوردگی بتن اشاره شده است.

اما در بخش دوم این استاندارد ملی بتن کاملاً مفصل از ویژگی‌های تخصصی انواع افزودنی‌های بتن صحبت می‌شود و به تمامی الزامات حرفه‌ای برای استفاده از افزودنی‌های بتن اشاره شده است. همچنین از روش‌های نمونه‌برداری، کنترل انطباق، نشانه گذاری و... نیز صحبت شده است. در کل استاندارد ملی بتن شماره ۲۹۳۰ انحصاراً با عنوان استاندارد افزودنی‌های بتن معرفی می شود.

استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۱

این استاندارد به چگونگی رفتار با بتن تازه می‌پردازد. در واقع دستورالعمل‌های این استاندارد برای تهیه بتن نیست؛ بلکه با پیش فرض تهیه بتن برای چگونگی آزمایش و یا طی شدن دوره کیورینگ آن دستورالعمل‌هایی تدوین شده است. این شماره از جمله کاربردی‌ترین استانداردهای ملی بتن است و در دو بخش کلی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

  • بخش اول: در این بخش از روش‌های نمونه‌برداری بتن تازه صحبت می‌شود و مفصل به انواع وسایل، نحوه نمونه برداری، چگونگی تهیه گزارش نمونه برداری پرداخته شده است. در کل دستورالعمل‌های این بخش برای اطمینان از چگونگی تهیه نمونه بتن برای آغاز آزمایش‌های کیفی بتن است.
  • بخش دوم: در این بخش از آزمایش‌ها بر روی بتن تازه صحبت می‌شود. این آزمایش‌ها در کل با عنوان آزمایش‌های غیرمخرب معرفی شده‌اند که قرار است به دوره بتن تازه تا قبل از سخت شدن پرداخته و مقدار کیفی و کمی بتن مورد ارزیابی قرار بگیرد. همچنین در این بخش از چگونگی روش آزمون نیز صحبت می‌شود. نتایج این آزمون نیز به تعیین نمره بر جهندگی بتن، تعیین سرعت پالس فراصوت در بتن و تعیین نیروی بیرون کشیدن بتن می‌انجامد. از اطلاعات به دست آمده می‌توانیم در مورد کیفیت و کارایی بتن فرموله شده اظهار نظر کنیم و برای روند ادامه ساخت بتن با فرمول مطرح شده تصمیم گیری کنیم.

استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۳ (استاندارد اسلامپ بتن)

این استاندارد در امتداد استاندارد شماره ۳۲۰۱ طرح‌ریزی شده است و تخصصی با مباحث مقدار روانی بتن (اسلامپ بتن) سر و کار دارد. در بندهای مختلف این استاندارد به تمامی وسایل، نمونه برداری، روش آزمون، نتایج آزمون، چگونگی گزارش نویسی آزمون اسلامپ بتن پرداخته می‌شود. استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۳ شامل بخش‌های متعددی است که به قرار زیر هستند.

  • بخش آزمون تعیین مقدار روانی بتن تازه به روش اسلامپ شامل جزئیات از وسایل و روش‌های نمونه برداری تا روند آزمون و بررسی نتایج
  • بخش تعیین چگالی بتن تازه و بررسی روش آزمون برای چگونگی نمونه برداری تا روند اجرای آزمون و نتایج جهت تعیین چگالی بتن
  • بخش بررسی بتن خودمتراکم آزمون قیف V شکل که به روش اجرای آزمون از وسایل نمونه برداری تا بررسی نتایج و... پرداخته می‌شود.

انواع استانداردهای ملی بتن

استاندارد ملی بتن شماره ۱۶۰۸ (استاندارد بتن سخت شده)

در جزئیات این استاندارد به تمام ملاحظات فنی و اجرایی و همچنین آزمون‌های تعیین کیفیت بتن سخت شده اشاره می‌شود. این استاندارد برای مراحل پس از بتن ریزی و در دوره پس از طی شدن کیورینگ بتن تدوین شده است که شامل دو بخش کلی است.

  • بخش اول: مجموعه دستورالعمل‌ها و ملاحظات فنی و اجرایی در مورد شکل، ابعاد و هر نوع الزام طراحی و به کارگیری قالب‌ها است و در آن تماماً به شکل و ابعاد حجم‌های بتنی و یا حجم‌های قالب بتنی پرداخته می‌شود.
  • بخش دوم: در این بخش به ساخت و عمل آوری آزمونه‌ها برای بررسی آزمون‌های مقاومت اشاره شده است. در واقع این بخش یک موضوع چگونگی ایجاد نمونه بتن سخت شده است تا قبل از اجرای کلی بتن بتوانیم یک نمونه کوچک و استاندارد برای آزمایش مقاومت بتن تهیه کنیم. در این بخش به مباحث تکمیلی مانند روش آزمون بتن سخت شده و چگونگی گزارش نویسی نیز اشاره شده است.

استاندارد بتن آماده

استانداردهای ملی بتن بخش سبکدانه‌ها

در این استانداردها مفصل از انواع سبکدانه‌های بتنی صحبت می‌شود و با معرفی آنها به بیان ویژگی‌ها، دستورالعمل‌ها، آزمون‌ها و هر باید و نباید حیطه انواع سبکدانه بتنی پرداخته شده است. این استانداردها به قرار زیر هستند.

  • استاندارد ملی بتنی شماره ۷۷۸۲: از سری استانداردهای تدوین شده برای تحلیل مصالح مختلف ساخته بتن است و به موضوعات مانند روش تهیه و یا الزامات ساخت بلوک‌های سیمانی غیر باربر به همراه ویژگی آنها اشاره شده است. این استاندارد یک رده بندی جامع انواع بلوک‌ها، مواد تشکیل دهنده بلوک بتنی، ویژگی‌ها و شکل ظاهری این بلوک‌ها است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۵۹۱: استاندارد جامع بررسی ویژگی‌ها، روش ساخت، آزمون و نکات کلی در باب انواع بتن سبک است. در این استاندارد تماما به مباحث حول بتن سبکدانه با ساختار باز اشاره شده است و از چگونگی تهیه و روش آزمون، وسایل آزمون، چگونگی تعیین مدول ارتجاعی استاتیکی و بررسی نتایج آزمون صحبت می‌شود.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۵۹۵: از دیگر استاندارد‌های کاربردی بتن‌های سبکدانه است که در آن به توضیحاتی در مورد ابعاد قطعات بنایی بر پایه بتن سبکدانه پرداخته شده است. همچنین به بررسی کیفی و کمی قطعات بتنی و روش‌های آزمون تعیین سطح کیفی و کارایی این قطعات پرداخته خواهد شد.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۵۹۶: یکی دیگر از استانداردهای ملی بتن سبکدانه است و در بند‌های آن مفصل از روش ساخت، اجرا و آزمون بتن سبک و تعیین مقاومت فشاری بتن هوادار اتوکلاو شده صحبت شده است. همچنین به موضوعاتی مانند وسایل لازم برای آزمون، روش اجرای آزمون و چگونگی ثبت نتایج آزمون بتن سبکدانه نیز پرداخته شده است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۹۶۸۰: یک استاندارد کلی است که برای بررسی تعیین چگالی خشک بتن سبکدانه با ساختار باز تدوین شده است.

استانداردهای ملی ملات بنایی

این استانداردها شامل دستورالعمل‌ها، آزمون‌ها، الزامات، ویژگی‌ها، کاربرد‌ها و در کل هر نکته عملیاتی و کیفی در مورد چگونگی ساخت و بهره‌برداری از ملات‌های بنایی است. ملات‌های بنایی نوع تخصصی طرح ساخت شبه بتن هستند که از آنها برای اتصال قطعات بنایی مانند آجرها، سنگ‌های ساختمانی، کاشی کاری، سرامیک کاری و... استفاده می‌شود. انواع ملات بنایی برای انواع اهداف پروژه‌های ساختمان سازی تدوین شده‌اند که هر کدام از آنها روش تهیه مخصوص خودش را دارد و برای بهره‌مندی مفید و اطمینان از کیفیت تهیه این ملات‌ها استانداردهایی نیز تدوین شده است که به قرار زیر هستند.

  • استاندارد ملی شماره 706-1: استانداردی برای روش ساخت، ویژگی‌ها و چگونگی آزمون ملات اندود کاری بیرونی و داخلی ساختمان است.
  • استاندارد ملی شماره 706-2: استانداردی برای روش ساخت، ویژگی‌ها و چگونگی آزمون ملات برای فعالیت‌های بنایی و دیوار چینی است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-3: استانداردی برای بررسی مقدار روان بودن انواع ملات تازه است که به روش اجرای آزمون و ثبت اطلاعات آزمون روان بودن ملات اشاره می‌کند.
  • استاندارد ملی شماره 9150-6: این استاندارد برای تعیین جرم حجمی ملات تازه و چگونگی روش آزمون و بررسی نتایج آن تنظیم شده است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-7: استانداردی برای تعیین مقدار هوای ملات تازه است. در این استاندارد به روش آزمون تعیین مقدار هوا و چگونگی ثبت اطلاعات پرداخته شده است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-9: یک استاندارد کامل در مورد تعیین عمر کارایی و زمان تصحیح ملات تازه بنایی است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-10: در این استاندارد از چگونگی روش آزمون تعیین چگالی انبوهی ملات سخت شده صحبت شده است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-11: یک استاندارد جامع برای بررسی تعیین مقاومت خمشی و فشاری ملات سخت شده است. در این استاندارد به روش آزمون و نتایج آن برای تعیین مقاومت خمشی و فشاری پرداخته می‌شود.
  • استاندارد ملی شماره 9150-12: استانداردی برای تعیین دستورالعمل مقدار مقاومت چسبندگی ملات‌های اندود کاری بیرونی و داخلی ساختمان است.
  • استاندارد ملی شماره 9150-19: در این استاندارد به بررسی نفوذ بخار آب بر روی ملات‌های اندود کاری بیرونی و داخلی ملات سخت شده پرداخته می‌شود.

استاندارد ملی بتن آماده

مباحث تکمیلی در استانداردهای ملی بتن

در کنار تمامی استانداردهای ملی بتن که به چگونگی ساخت، بهره‌برداری، آزمون کیفی و کمی و نتایج انواع بتن و ملات اشاره شده است، برخی دیگر از انواع استانداردها تدوین شده است که شامل موضوعاتی کلی از مباحث متفرقه اما وابسته به پروژه‌های بتن ریزی و یا بتن سازی هستند. این مباحث تکمیلی در استانداردهای ملی بتن به قرار زیر دسته بندی می‌شوند.

  • استاندارد ملی بتن شماره ۳۲۰۵: یک استاندارد جامع از چگونگی تولید بتن در محل کارگاه ساختمان سازی است و در آن به مباحث کلی از وسایل، الزامات آزمون، چگونگی نمونه برداری، روش آزمون اسلامپ، نوع قالب گیری آزمونه‌ها، چگونگی عمل آوری بتن، نحوه انتقال نمونه‌ها و چگونگی تهیه گزارش پرداخته شده است. در کل این استاندارد برای تدوین تمام باید‌ها و نباید‌های ساخت بتن در محل کارگاه ساختمان سازی است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۳۵۲۰: یک استاندارد جامع برای چگونگی انجام آزمایش اندازه‌گیری مقدار هوای موجود در بتن تازه است. در این استاندارد نیز به مباحثی مانند وسایل، روش آزمون، محاسبات، چگونگی تنظیم گزارش و... در حیطه اجرای آزمون اندازه‌گیری مقدار هوای بتن پرداخته شده است.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۶۰۴۵: یک استاندارد جامع برای بررسی قطعات پیش ساخته بتنی است و در بندهای آن به روش ساخت، نوع بهره‌برداری، نوع عمل آوری، مقدار استحکام قطعات پیش ساخته بتنی تهیه شده از بتن سبک متخلخل اتوکلاو پرداخته می‌شود.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۷۶۵۶: یک استاندارد جامع برای بررسی ویژگی‌های شیمیایی بتن است و در مباحث آن به چگونگی اندازه‌گیری پتانسیل واکنش قلیایی بتن تحت تاثیر سنگ‌های کربناتی به عنوان سنگدانه‌های بتن اشاره شده است. این استاندارد برای تدوین آزمایش پتانسیل قلیایی بتن به روش استوانه سنگی تدوین شده و در آن به دستگاه‌ها، روش اجرا، نوع نمونه برداری، آزمونه‌ها، محاسبات و گزارش‌های اجرای این آزمایش پرداخته می‌شود.
  • استاندارد ملی بتن شماره ۸۹۴۶: این استاندارد با هدف اندازه‌گیری کلرید محلول در اسید در ملات و یا بتن سخت شده تدوین شده است. برای این منظور یک آزمایش جامع طراحی شده است و در این استاندارد به تمامی جزئیات این آزمایش اعم از وسایل لازم، نوع مواد شیمیایی، چگونگی نمونه برداری، مراحل آماده سازی نمونه‌ها، روش اجرای آزمون، محاسبات و بررسی نتایج و تحلیل دقت و خطا تا روش ثبت و گزارش پرداخته می‌شود.

آشنایی با استانداردها؛ اصلی مهم و ضروری

استانداردهای ملی بتن برای اطمینان از خلق سازه‌های مقاوم، ماندگار و استاندارد طراحی شده‌اند. در این استاندارد‌ها تماماً به دنبال راهکارهایی برای خلق بتن مرغوب، کارآمد، محکم و ماندگار هستیم تا با استفاده از این بتن بتوانیم سازه‌های مطمئن‌تری را بسازیم. اهمیت اطلاع از استانداردهای ملی بتن اهمیت ساخت سازه‌های مقاوم‌تر است. در عین حال می‌توانیم رویکرد بهتری در چگونگی فرموله کردن انواع بتن و ملات بنایی داشته باشیم.

توجه کنید که استاندارد ملی بتن مجموعه دستورالعمل‌های دست و پا گیر نیستند. بلکه بر عکس این استانداردها خیال شما را از روش تهیه بتن مرغوب راحت می‌کنند و دیگر نیازی نیست تا با استفاده از روش‌های سخت آزمون و خطا راه سپری ‌شده صد سال صنعت بتن سازی را به تنهایی سپری کنید. با استناد به مباحث طبقه بندی شده انواع استانداردهای ملی بتن، به راحتی و با سرعت مناسب می‌توانید هر نوع بتن مناسب هر نوع سازه را تهیه کنید که قطعاً چه از نظر کیفی و چه از نظر هزینه اجرایی باعث بهبود روند ساختمان سازی شما خواهد شد. اگر نیازمند کسب اطلاعات لازم درباره مقررات شهرداری هستید این مقاله را از دست ندهید.