معرفی و بررسی انواع ماسه

ماسه از مهمترین مصالح ساخت بتن و ملات‌های بنایی است که در افزایش حجم بتن، استحکام و تقویت مقاومت فشاری بتن و البته قوام و شکل‌گیری آن تأثیرگذار است. انواع ماسه به ‌همراه شن در دسته‌بندی کلی سنگدانه‌های بتن قرار می‌گیرند و نوع آنها با توجه به نوع بافت بتن و کاربرد سازه‌های بتنی و حتی ملات‌های بنایی متفاوت است.

انواع ماسه را براساس اندازه سنگدانه‌ها، شکل ظاهری سنگدانه‌ها، نوع منابع تأمین و جنس سنگدانه‌ها و در نهایت کیفیت و کاربرد آنها دسته‌بندی می‌کنند که برای بتن و یا هر نوع ملات بنایی از گونه‌های متفاوت ماسه‌های طبیعی، شسته، شکسته، بادی، کفی، ریخته‌گری و... استفاده می کنند. برای تولید بتن با قابلیت‌های ویژه مناسب کاربردهای گوناگون به اطلاعات جامعی از انواع ماسه و کاربرد آنها نیاز داریم. در این مقاله از گروه متسل موتور جستجوی صنعت ساختمان به بررسی انواع ماسه می‌پردازیم و این توده‌های کوچک سنگی را چه از نظر ساختار فیزیکی و هم از نظر کاربردی مطالعه می‌کنیم.

انواع ماسه

ماسه چیست؟

ماسه از مصالح پایه ساختمان سازی است که در دسته‌بندی سنگدانه‌ها برای تولید بتن و یا ملات‌ها بر پایه سیمان قرار می‌گیرد. البته ماسه کاربردهایی متفاوت از تولید بتن دارد؛ اما همگی انواع آن خرده سنگ‌هایی بسیار ریز هستند که اندازه آنها به ‌سختی فراتر از ۴ میلی‌متر خواهد شد.

به ‌طور کلی هر توده خرده سنگ‌هایی که کوچکتر از دانه‌های شن باشند، اصطلاحاً ماسه گفته می‌شود. اما براساس طبقه‌بندی جامع بین‌المللی مهندسی عمران (ASTM) به هر نوع سنگدانه ریزتر از ۴.۷۵ میلی‌متر و بزرگتر از ۰.۷۵ میلی‌متر اصطلاحاً ماسه گفته می‌شود. به ‌این ‌ترتیب ماسه، خرده سنگ‌هایی کوچکتر از شن و بزرگتر از ذرات بسیار ریز خاک و یا خاک سنگ هستند که یا به شکل طبیعی مانند ساحل رودخانه‌ها و دریاها تهیه می‌شوند و یا به شکل مصنوعی در محل کارخانه و خرد کردن قلوه سنگ‌ها تولید می‌گردند. انواع ماسه نیز براساس جنس سنگی آنها و یا نحوه‌ی استخراج و تولید آنها دسته‌بندی می‌شوند. برای خرید قطعه بتنی می‌توانید از همکاران ما مشاوره دریافت کنید.

انواع ماسه کدامند؟

ماسه در تنوع گسترده وجود دارد. اصولاً هر معدن تولید ماسه چه از منابع طبیعی و یا کارخانه‌ای نوع تخصصی خود را عرضه می‌کند. چرا که جنس سنگ‌ها در معادن متفاوت است و قاعدتاً ماهیت فیزیکی و یا بافت سنگی ماسه‌ها متفاوت می‌شوند. با این‌ وجود انواع ماسه را براساس منبع و نوع استخراج آنها و همچنین شکل ظاهری آنها دسته‌بندی می‌کنند که به قرار زیر هستند.

انواع ماسه براساس منبع و روش تولید

خرده سنگ‌های بسیار کوچک ماسه را به دو روش طبیعی و مصنوعی تهیه می‌کنند. ماسه طبیعی همان خرده سنگ‌های کوچکی است که بر اثر فرسایش آب‌وهوا در طول سالیان متمادی در حاشیه بستر رودخانه‌ها و یا ساحل دریاها شکل گرفته‌اند. اما خرده سنگ‌های مصنوعی محصول تولید خطوط سنگ‌شکن کارخانه‌ای هستند.

ماسه طبیعی

در طول میلیون‌ها سال تخته سنگ‌های بزرگ با مواجهه با فرسایش دائمی آب و جریان پیوسته هوا خرد شده‌اند و حالا به شکل منابع طبیعی ماسه در دسترس ما قرار می‌گیرند. ماسه بادی از ساحل دریا و یا ماسه رودخانه‌ای از جمله این محصولات هستند. انواع ماسه طبیعی شکل ظاهری کاملاً صاف و گرد دارند. بنابراین در توده‌های بزرگ به‌ راحتی بر روی‌ هم می‌غلتند و از قابلیت پر کنندگی عالی در قالب‌های پیچیده بتنی و ساختمانی برخوردار هستند. کاربرد انواع ماسه طبیعی معمولاً در تولید قطعات بتنی، ریخته‌گری، تولید اعضای بتنی سازه‌های عمرانی و پروژه‌های شاتکریت و پمپاژ بتن است. این خرده سنگهای طبیعی در دو گروه ماسه شسته و یا دو بار شسته دسته‌بندی می‌شوند:

  • ماسه شسته: ماسه‌ طبیعی در میان خرده سنگ‌های خود دارای مقدار قابل‌ توجه خاک و مواد آلی هستند که تأثیر منفی در گیرش بتن و مقاومت فیزیکی سازه‌های عمرانی دارد. لذا حین برداشت، این خرده سنگها را در محل معدن توسط سیستم‌های بزرگ می شویند تا تمامی خاک‌ها و مواد آلی از میان خرده سنگ‌های کوچک زدوده شود. چنین محصولی را اصطلاحاً ماسه شسته می‌نامند. قیمت ماسه شسته وابسته به جنس خرده سنگ‌ها، کیفیت شستشو و اندازه آنها محاسبه می‌شود.
  • ماسه دو بار شور: این نوع ماسه همان ماسه طبیعی گرد گوشه است که دو بار مراحل شستشو را تجربه می‌کند. برای اطمینان از زدوده شدن تمامی ضایعات خاکی و یا مواد آلی ماسه‌های طبیعی را دو بار می‌شویند. به ‌این ‌ترتیب از خلوص خرده سنگ‌های اطمینان بالاتری داریم. البته هر اندازه کیفیت ماسه طبیعی کمتر باشد، نیاز به فرآیند شست‌وشوی مجدد آن نیز بیشتر است.

ماسه مصنوعی

انواع ماسه هستند که در فرایندهای کارخانه‌ای و پس ‌از خرد کردن قلوه سنگ‌های بزرگ تهیه می‌شوند. از آنجا که هر خرده‌ سنگ این ماسه‌ها محصول شکسته شدن تخته سنگی بزرگ است، به ‌عنوان ماسه شکسته نیز معرفی می‌شوند. خرده سنگ‌ها در این روش ظاهری با لبه‌های تیز و سطوح برجسته دارند. به ‌این ‌ترتیب توده این خرده سنگ‌های بسیار ریز اما شکسته بر روی ‌هم اصطکاک بالایی ایجاد می‌کنند. بنابراین توده ماسه شکسته چندان تمایلی به توزیع کاملاً یکدست در تمامی فضای قالب‌های بتنی ندارد. لذا معمولاً از این نوع برای تولید قطعات پیچیده بتنی استفاده نمی‌کنند. کاربرد انواع ماسه شکسته یا همان مصنوعی عموماً در پروژه‌های راه‌سازی و یا تولید قطعات بزرگ و سنگین بتنی است. در عین ‌حال این نوع خرده سنگ‌های گوشه تیز از بهترین پرکننده ها در حجم‌های بزرگ ساختمانی هستند.

دسته بندی انواع ماسه براساس شکل ظاهری

منظور از شکل ظاهری فرم کلی هر یک از خرده سنگ‌های ماسه است. این خرده سنگ‌ها بسیار کوچک در حد چند میلی‌متر هستند و قاعدتاً انتظار نداریم که تمامی آنها در توده ماسه‌ای دقیقاً شبیه به ‌هم باشند. اما فرم طراحی آنها می‌تواند یکسان و به شکل گرد یا گوشه‌دار باشد.

  • ماسه گرد: خرده سنگ‌هایی با شکل ظاهری صیقلی شده و گرد هستند. هر خرده‌سنگ بسیار ریز این نوع ماسه ظاهر گردی شکل دارد و همگی آنها محصول طبیعی هستند. فرسایش طولانی‌ مدت آب و باد سطح ظاهری این نوع را کاملاً صیقلی کرده تا در نهایت به شکل کاملاً گرد از منابع معدنی مانند ساحل رودخانه و یا دریا برداشت می‌شوند. ماسه‌های گرد به ‌علت صیقلی بودن سطح آنها خاصیت روان پذیر بودن دارند که مناسب پر کردن تمامی فضاهای خالی هستند. ماسه ریخته گری، ماسه شسته و یا ماسه بادی از جمله کاربردی‌ترین انواع ماسه گرد هستند.
  • ماسه گوشه دار: خرده سنگ‌های بسیار کوچک این نوع  ظاهری برجسته با لبه‌های تیز و کنج‌های زاویه‌دار دارند. ماسه شکسته محصول کارخانجات سنگ‌شکن شناخته ‌شده‌ترین انواع این مصالح است. اما گاهاً در معادن طبیعی نیز می‌توانیم انواع متنوعی از ماسه گوشه دار را تهیه کنیم. خرده سنگ‌های این نوع نسبت به ‌هم اصطکاک بالایی دارند. ماسه سنگ، ماسه شکسته و... از جمله کاربردی‌ترین انواع گوشه دار هستند.
  • ماسه نیمه گرد: ماسه نیمه گرد محصول خرد شدن شن‌های طبیعی هستند. خرده سنگ‌ها در شن طبیعی ظاهری درشت با سطحی کاملاً صیقلی شده دارند؛ اما در اثر خرد شدن به خرده سنگ‌های بسیار ریز ماسه با ظاهری نیمه گرد تبدیل می‌شوند. شکل ظاهری خرده سنگ‌های این نوع، از هر دو نوع سطح گردی و یا سطح صاف و شکسته شده برخوردار است.
  • ماسه مخلوط: به هر نوع ماسه که از ترکیب خرده سنگ‌های گرد و گوشه‌دار تهیه شود، اصطلاحاً ماسه مخلوط گفته می‌شود. این نوع ترکیب به ‌ظاهر نامتوازنی از خرده سنگ‌های صاف و لبه دار است، اما اندازه تمامی خرده سنگ‌ها یکسان است. کاربرد انواع ماسه مخلوط در بسیاری از مراحل بتن‌سازی برای سازه‌های گوناگون عمرانی است. این نوع ماسه اگر چه ظاهر یکدست نمونه‌های گرد و یا گوشه‌دار را ندارد؛ اما در عمل از قابلیت‌های ویژه هر دو مدل برخوردار است.

بررسی انواع ماسه

دسته‌بندی انواع ماسه براساس جنس سنگدانه

ماسه‌ها از نگاه کلی همگی خرده سنگ‌های بسیار کوچکی هستند که یا به شکل طبیعی و یا به شکل کارخانه‌ای تولید می‌شوند. در طبیعت تنوع بالایی از انواع سنگ وجود دارد که هر کدام از آنها مستعد تبدیل شدن به ماسه هستند. لذا با دسته‌بندی بزرگی از انواع جنس سنگدانه‌ها مانند ماسه سیلیس، زیرکونیوم، آلومین، کرومیتی، شاموتی و... روبه‌رو هستیم. این دسته‌بندی براساس جنس سنگ به‌ قرار زیر است:

  • ماسه الومین: از جمله ماسه‌هایی است که در فرایندهای کارخانه‌ای و با استفاده از دستگاه‌های سنگ شکن تولید می‌شوند. بنابراین گونه آلومین در دسته‌بندی ماسه شکسته قرار می‌گیرد. اما به ‌علت چگالی کم سنگ الومین وزن نسبتاً سبکی دارند. در عین ‌حال از انبساط حرارتی بسیار کمی برخوردار هستند که این نوع را مناسب تولید بتن سازه‌های حرارتی کرده‌ است.
  • ماسه سیلیس: متداول‌ترین انواع ماسه است که تماماً از خرد شدن و یا برداشت طبیعی سنگ‌های سیلیسی تهیه می‌شوند. قیمت انواع ماسه سیلیس به نسبت دیگر گونه‌ها ارزان‌تر و کاربرد آنها برای پر کردن انواع حجم‌های ساختمانی متداول است. در عین ‌حال عنصر سیلیس از تحمل حرارتی بسیار بالایی برخوردار است. لذا می‌توانیم از این‌ گونه در ساخت بسیاری ملات‌های سیمانی استفاده کنیم. با این ‌وجود به ‌علت تنش‌های حرارتی بالایی که سیلیس دارد، این نوع ماسه چندان مناسب بتن ریزی در قالب‌های کوچک ساختمانی نیست. زیرا انبساط حرارتی سیلیس در تنش‌های دمایی منجر به انقباض‌های شدید بتن و شکست سازه خواهد شد.
  • ماسه کرومیتی: از جمله محصولات کارخانه‌ای است که با خرد کردن تخته‌ سنگ‌های کرومیت تولید می‌شود. ماسه کرومیتی ظاهری کاملاً شکسته با گوشه‌های تیز دارد و مقاومت فیزیکی آن بسیار زیاد است. رنگ سیاه این ‌گونه ویژگی برجسته‌ای است که کرومیتی بودن آن را از دیگر انواع ماسه تفکیک می‌کند. این خرده سنگ‌های کوچک کرومیتی خاصیت دیر گدازی عالی دارند. لذا از این نوع معمولاً در ساخت انواع سازه‌ها تحت حرارت مانند کوره‌های صنعتی استفاده می‌کنند.
  • ماسه زیرکنیوم: از جمله مرغوب‌ترین انواع ماسه است که با ضریب انبساط حرارتی بسیار کم کاملاً مناسب تولید بتن در قالب‌های کوچک ساختمانی استفاده می شود. این نوع به ‌راحتی تنش‌های سنگین حرارتی را در چرخه‌های ذوب و یخبندان تحمل کرده و تاثیری در انبساط ساختارهای بتنی و ایجاد ترک‌ها و یا شکست‌های بتنی ندارد. از طرفی این نوع سنگ، انتقال حرارتی بسیار بالایی دارد و به‌ سرعت خنک می‌شود. بنابراین از متریال‌های ایده‌آل برای تولید بتن ساخت سازه‌های حرارتی مانند کوره‌های ذوب فلزات است. کاربرد انواع ماسه زیرکونیوم در صنایع ساختمان‌سازی و برای تولید قطعات ویژه و بسیار مقاوم بتنی متداول است.
  • ماسه شاموتی: از جمله مصالح خاص در صنعت ساخت‌وساز است که برای تولید بتن‌های بسیار مقاوم و کاملاً دیر گداز استفاده می‌شود. بتن تولید شده با ماسه شاموتی تحمل حرارتی بسیار بالایی دارد تا جاییکه به ‌راحتی قادر است در دمای ذوب فلزات جان‌سختی مانند آهن و آلیاژهای فولادین همچنان پایدار باقی بماند. خرده‌سنگ‌های شاموتی اصلی‌ترین نوع ماسه ریخته گری هستند. زیرا علاوه‌بر تحمل حرارتی بالا از فرم پذیری بسیار خوبی نیز برخوردار هستند و می‌توانیم از آنها برای طراحی قالب‌های پیچیده ریخته گری انواع فلزات خصوصاً ذوب فولاد استفاده کنیم.

ماسه ساختمانی

ماسه و شن چه تفاوت‌هایی دارند؟

در این مقاله به کنکاش جامعی از انواع ماسه و کاربرد آنها پرداخته‌ایم. این خرده سنگ‌ها را از نظر منابع، شکل ظاهری، جنس سنگ‌ها و... بررسی کردیم؛ اما بحث انتهایی ما مربوط به بررسی انواع ماسه و تفاوت آنها با شن است.

شن و ماسه هر دو محصول خرده سنگ‌ها هستند که در هر دو شکل طبیعی و مصنوعی و با ظاهر گرد و گوشه‌دار آن‌هم از جنس‌های مختلف وجود دارند. در واقع انواع ماسه خرده سنگ‌هایی کوچکتر از دانه‌های شن هستند و معمولاً کنار همین خرده سنگ‌های شن تولید می‌شوند. در کارخانه‌ها با استفاده از الک‌هایی مخصوص انواع شن و ماسه را دانه‌بندی می‌کنند. به ‌این ‌ترتیب که سنگدانه‌های درشت را شن و سنگدانه‌های ریز را ماسه می‌نامند. طبق طبقه‌بندی استاندارد هر نوع خرده سنگی که بر روی الک نمره ۴ (۴.۷۵ میلی‌متری) باقی بماند، مادامیکه از الک نمره ۳ (۷۵ میلی‌متری) عبور کرده باشد را شن می‌گویند. اما خرده سنگ‌های ماسه بسیار کوچکتر هستند و می‌توانند از الک نمره ۴ عبور کرده و بر روی الک نمره ۲۰۰ (0.075 میلی‌متری) باقی می‌مانند.

قیمت انواع ماسه تفاوت فاحشی با انواع شن ندارد و در کل با توجه به فاکتورهایی مانند نوع شکل سنگدانه‌ها، مقدار خلوص سنگدانه‌ها، کیفیت سنگ و مقدار خاصیت جذب آب و یا خاصیت انبساط حرارتی و... محاسبه می‌شود. در هنگام خرید انواع ماسه توصیه می‌کنیم که حتماً نوع سنگ، ابعاد، مقدار رطوبت و مقدار ناخالصی‌ها اعم از خاک و مواد آلی را بررسی کنید. همچنین برای بررسی لیست قیمت انواع ماسه شسته و شکسته می‌توانید از خدمات فروش آنلاین گروه مت سل بهره‌مند شوید.

معرفی و بررسی انواع ماسه

ماسه از مهمترین مصالح ساخت بتن و ملات‌های بنایی است که در افزایش حجم بتن، استحکام و تقویت مقاومت فشاری بتن و البته قوام و شکل‌گیری آن تأثیرگذار است. انواع ماسه به ‌همراه شن در دسته‌بندی کلی سنگدانه‌های بتن قرار می‌گیرند و نوع آنها با توجه به نوع بافت بتن و کاربرد سازه‌های بتنی و حتی ملات‌های بنایی متفاوت است.

انواع ماسه را براساس اندازه سنگدانه‌ها، شکل ظاهری سنگدانه‌ها، نوع منابع تأمین و جنس سنگدانه‌ها و در نهایت کیفیت و کاربرد آنها دسته‌بندی می‌کنند که برای بتن و یا هر نوع ملات بنایی از گونه‌های متفاوت ماسه‌های طبیعی، شسته، شکسته، بادی، کفی، ریخته‌گری و... استفاده می کنند. برای تولید بتن با قابلیت‌های ویژه مناسب کاربردهای گوناگون به اطلاعات جامعی از انواع ماسه و کاربرد آنها نیاز داریم. در این مقاله از گروه متسل موتور جستجوی صنعت ساختمان به بررسی انواع ماسه می‌پردازیم و این توده‌های کوچک سنگی را چه از نظر ساختار فیزیکی و هم از نظر کاربردی مطالعه می‌کنیم.

انواع ماسه

ماسه چیست؟

ماسه از مصالح پایه ساختمان سازی است که در دسته‌بندی سنگدانه‌ها برای تولید بتن و یا ملات‌ها بر پایه سیمان قرار می‌گیرد. البته ماسه کاربردهایی متفاوت از تولید بتن دارد؛ اما همگی انواع آن خرده سنگ‌هایی بسیار ریز هستند که اندازه آنها به ‌سختی فراتر از ۴ میلی‌متر خواهد شد.

به ‌طور کلی هر توده خرده سنگ‌هایی که کوچکتر از دانه‌های شن باشند، اصطلاحاً ماسه گفته می‌شود. اما براساس طبقه‌بندی جامع بین‌المللی مهندسی عمران (ASTM) به هر نوع سنگدانه ریزتر از ۴.۷۵ میلی‌متر و بزرگتر از ۰.۷۵ میلی‌متر اصطلاحاً ماسه گفته می‌شود. به ‌این ‌ترتیب ماسه، خرده سنگ‌هایی کوچکتر از شن و بزرگتر از ذرات بسیار ریز خاک و یا خاک سنگ هستند که یا به شکل طبیعی مانند ساحل رودخانه‌ها و دریاها تهیه می‌شوند و یا به شکل مصنوعی در محل کارخانه و خرد کردن قلوه سنگ‌ها تولید می‌گردند. انواع ماسه نیز براساس جنس سنگی آنها و یا نحوه‌ی استخراج و تولید آنها دسته‌بندی می‌شوند. برای خرید قطعه بتنی می‌توانید از همکاران ما مشاوره دریافت کنید.

انواع ماسه کدامند؟

ماسه در تنوع گسترده وجود دارد. اصولاً هر معدن تولید ماسه چه از منابع طبیعی و یا کارخانه‌ای نوع تخصصی خود را عرضه می‌کند. چرا که جنس سنگ‌ها در معادن متفاوت است و قاعدتاً ماهیت فیزیکی و یا بافت سنگی ماسه‌ها متفاوت می‌شوند. با این‌ وجود انواع ماسه را براساس منبع و نوع استخراج آنها و همچنین شکل ظاهری آنها دسته‌بندی می‌کنند که به قرار زیر هستند.

انواع ماسه براساس منبع و روش تولید

خرده سنگ‌های بسیار کوچک ماسه را به دو روش طبیعی و مصنوعی تهیه می‌کنند. ماسه طبیعی همان خرده سنگ‌های کوچکی است که بر اثر فرسایش آب‌وهوا در طول سالیان متمادی در حاشیه بستر رودخانه‌ها و یا ساحل دریاها شکل گرفته‌اند. اما خرده سنگ‌های مصنوعی محصول تولید خطوط سنگ‌شکن کارخانه‌ای هستند.

ماسه طبیعی

در طول میلیون‌ها سال تخته سنگ‌های بزرگ با مواجهه با فرسایش دائمی آب و جریان پیوسته هوا خرد شده‌اند و حالا به شکل منابع طبیعی ماسه در دسترس ما قرار می‌گیرند. ماسه بادی از ساحل دریا و یا ماسه رودخانه‌ای از جمله این محصولات هستند. انواع ماسه طبیعی شکل ظاهری کاملاً صاف و گرد دارند. بنابراین در توده‌های بزرگ به‌ راحتی بر روی‌ هم می‌غلتند و از قابلیت پر کنندگی عالی در قالب‌های پیچیده بتنی و ساختمانی برخوردار هستند. کاربرد انواع ماسه طبیعی معمولاً در تولید قطعات بتنی، ریخته‌گری، تولید اعضای بتنی سازه‌های عمرانی و پروژه‌های شاتکریت و پمپاژ بتن است. این خرده سنگهای طبیعی در دو گروه ماسه شسته و یا دو بار شسته دسته‌بندی می‌شوند:

  • ماسه شسته: ماسه‌ طبیعی در میان خرده سنگ‌های خود دارای مقدار قابل‌ توجه خاک و مواد آلی هستند که تأثیر منفی در گیرش بتن و مقاومت فیزیکی سازه‌های عمرانی دارد. لذا حین برداشت، این خرده سنگها را در محل معدن توسط سیستم‌های بزرگ می شویند تا تمامی خاک‌ها و مواد آلی از میان خرده سنگ‌های کوچک زدوده شود. چنین محصولی را اصطلاحاً ماسه شسته می‌نامند. قیمت ماسه شسته وابسته به جنس خرده سنگ‌ها، کیفیت شستشو و اندازه آنها محاسبه می‌شود.
  • ماسه دو بار شور: این نوع ماسه همان ماسه طبیعی گرد گوشه است که دو بار مراحل شستشو را تجربه می‌کند. برای اطمینان از زدوده شدن تمامی ضایعات خاکی و یا مواد آلی ماسه‌های طبیعی را دو بار می‌شویند. به ‌این ‌ترتیب از خلوص خرده سنگ‌های اطمینان بالاتری داریم. البته هر اندازه کیفیت ماسه طبیعی کمتر باشد، نیاز به فرآیند شست‌وشوی مجدد آن نیز بیشتر است.

ماسه مصنوعی

انواع ماسه هستند که در فرایندهای کارخانه‌ای و پس ‌از خرد کردن قلوه سنگ‌های بزرگ تهیه می‌شوند. از آنجا که هر خرده‌ سنگ این ماسه‌ها محصول شکسته شدن تخته سنگی بزرگ است، به ‌عنوان ماسه شکسته نیز معرفی می‌شوند. خرده سنگ‌ها در این روش ظاهری با لبه‌های تیز و سطوح برجسته دارند. به ‌این ‌ترتیب توده این خرده سنگ‌های بسیار ریز اما شکسته بر روی ‌هم اصطکاک بالایی ایجاد می‌کنند. بنابراین توده ماسه شکسته چندان تمایلی به توزیع کاملاً یکدست در تمامی فضای قالب‌های بتنی ندارد. لذا معمولاً از این نوع برای تولید قطعات پیچیده بتنی استفاده نمی‌کنند. کاربرد انواع ماسه شکسته یا همان مصنوعی عموماً در پروژه‌های راه‌سازی و یا تولید قطعات بزرگ و سنگین بتنی است. در عین ‌حال این نوع خرده سنگ‌های گوشه تیز از بهترین پرکننده ها در حجم‌های بزرگ ساختمانی هستند.

دسته بندی انواع ماسه براساس شکل ظاهری

منظور از شکل ظاهری فرم کلی هر یک از خرده سنگ‌های ماسه است. این خرده سنگ‌ها بسیار کوچک در حد چند میلی‌متر هستند و قاعدتاً انتظار نداریم که تمامی آنها در توده ماسه‌ای دقیقاً شبیه به ‌هم باشند. اما فرم طراحی آنها می‌تواند یکسان و به شکل گرد یا گوشه‌دار باشد.

  • ماسه گرد: خرده سنگ‌هایی با شکل ظاهری صیقلی شده و گرد هستند. هر خرده‌سنگ بسیار ریز این نوع ماسه ظاهر گردی شکل دارد و همگی آنها محصول طبیعی هستند. فرسایش طولانی‌ مدت آب و باد سطح ظاهری این نوع را کاملاً صیقلی کرده تا در نهایت به شکل کاملاً گرد از منابع معدنی مانند ساحل رودخانه و یا دریا برداشت می‌شوند. ماسه‌های گرد به ‌علت صیقلی بودن سطح آنها خاصیت روان پذیر بودن دارند که مناسب پر کردن تمامی فضاهای خالی هستند. ماسه ریخته گری، ماسه شسته و یا ماسه بادی از جمله کاربردی‌ترین انواع ماسه گرد هستند.
  • ماسه گوشه دار: خرده سنگ‌های بسیار کوچک این نوع  ظاهری برجسته با لبه‌های تیز و کنج‌های زاویه‌دار دارند. ماسه شکسته محصول کارخانجات سنگ‌شکن شناخته ‌شده‌ترین انواع این مصالح است. اما گاهاً در معادن طبیعی نیز می‌توانیم انواع متنوعی از ماسه گوشه دار را تهیه کنیم. خرده سنگ‌های این نوع نسبت به ‌هم اصطکاک بالایی دارند. ماسه سنگ، ماسه شکسته و... از جمله کاربردی‌ترین انواع گوشه دار هستند.
  • ماسه نیمه گرد: ماسه نیمه گرد محصول خرد شدن شن‌های طبیعی هستند. خرده سنگ‌ها در شن طبیعی ظاهری درشت با سطحی کاملاً صیقلی شده دارند؛ اما در اثر خرد شدن به خرده سنگ‌های بسیار ریز ماسه با ظاهری نیمه گرد تبدیل می‌شوند. شکل ظاهری خرده سنگ‌های این نوع، از هر دو نوع سطح گردی و یا سطح صاف و شکسته شده برخوردار است.
  • ماسه مخلوط: به هر نوع ماسه که از ترکیب خرده سنگ‌های گرد و گوشه‌دار تهیه شود، اصطلاحاً ماسه مخلوط گفته می‌شود. این نوع ترکیب به ‌ظاهر نامتوازنی از خرده سنگ‌های صاف و لبه دار است، اما اندازه تمامی خرده سنگ‌ها یکسان است. کاربرد انواع ماسه مخلوط در بسیاری از مراحل بتن‌سازی برای سازه‌های گوناگون عمرانی است. این نوع ماسه اگر چه ظاهر یکدست نمونه‌های گرد و یا گوشه‌دار را ندارد؛ اما در عمل از قابلیت‌های ویژه هر دو مدل برخوردار است.

بررسی انواع ماسه

دسته‌بندی انواع ماسه براساس جنس سنگدانه

ماسه‌ها از نگاه کلی همگی خرده سنگ‌های بسیار کوچکی هستند که یا به شکل طبیعی و یا به شکل کارخانه‌ای تولید می‌شوند. در طبیعت تنوع بالایی از انواع سنگ وجود دارد که هر کدام از آنها مستعد تبدیل شدن به ماسه هستند. لذا با دسته‌بندی بزرگی از انواع جنس سنگدانه‌ها مانند ماسه سیلیس، زیرکونیوم، آلومین، کرومیتی، شاموتی و... روبه‌رو هستیم. این دسته‌بندی براساس جنس سنگ به‌ قرار زیر است:

  • ماسه الومین: از جمله ماسه‌هایی است که در فرایندهای کارخانه‌ای و با استفاده از دستگاه‌های سنگ شکن تولید می‌شوند. بنابراین گونه آلومین در دسته‌بندی ماسه شکسته قرار می‌گیرد. اما به ‌علت چگالی کم سنگ الومین وزن نسبتاً سبکی دارند. در عین ‌حال از انبساط حرارتی بسیار کمی برخوردار هستند که این نوع را مناسب تولید بتن سازه‌های حرارتی کرده‌ است.
  • ماسه سیلیس: متداول‌ترین انواع ماسه است که تماماً از خرد شدن و یا برداشت طبیعی سنگ‌های سیلیسی تهیه می‌شوند. قیمت انواع ماسه سیلیس به نسبت دیگر گونه‌ها ارزان‌تر و کاربرد آنها برای پر کردن انواع حجم‌های ساختمانی متداول است. در عین ‌حال عنصر سیلیس از تحمل حرارتی بسیار بالایی برخوردار است. لذا می‌توانیم از این‌ گونه در ساخت بسیاری ملات‌های سیمانی استفاده کنیم. با این ‌وجود به ‌علت تنش‌های حرارتی بالایی که سیلیس دارد، این نوع ماسه چندان مناسب بتن ریزی در قالب‌های کوچک ساختمانی نیست. زیرا انبساط حرارتی سیلیس در تنش‌های دمایی منجر به انقباض‌های شدید بتن و شکست سازه خواهد شد.
  • ماسه کرومیتی: از جمله محصولات کارخانه‌ای است که با خرد کردن تخته‌ سنگ‌های کرومیت تولید می‌شود. ماسه کرومیتی ظاهری کاملاً شکسته با گوشه‌های تیز دارد و مقاومت فیزیکی آن بسیار زیاد است. رنگ سیاه این ‌گونه ویژگی برجسته‌ای است که کرومیتی بودن آن را از دیگر انواع ماسه تفکیک می‌کند. این خرده سنگ‌های کوچک کرومیتی خاصیت دیر گدازی عالی دارند. لذا از این نوع معمولاً در ساخت انواع سازه‌ها تحت حرارت مانند کوره‌های صنعتی استفاده می‌کنند.
  • ماسه زیرکنیوم: از جمله مرغوب‌ترین انواع ماسه است که با ضریب انبساط حرارتی بسیار کم کاملاً مناسب تولید بتن در قالب‌های کوچک ساختمانی استفاده می شود. این نوع به ‌راحتی تنش‌های سنگین حرارتی را در چرخه‌های ذوب و یخبندان تحمل کرده و تاثیری در انبساط ساختارهای بتنی و ایجاد ترک‌ها و یا شکست‌های بتنی ندارد. از طرفی این نوع سنگ، انتقال حرارتی بسیار بالایی دارد و به‌ سرعت خنک می‌شود. بنابراین از متریال‌های ایده‌آل برای تولید بتن ساخت سازه‌های حرارتی مانند کوره‌های ذوب فلزات است. کاربرد انواع ماسه زیرکونیوم در صنایع ساختمان‌سازی و برای تولید قطعات ویژه و بسیار مقاوم بتنی متداول است.
  • ماسه شاموتی: از جمله مصالح خاص در صنعت ساخت‌وساز است که برای تولید بتن‌های بسیار مقاوم و کاملاً دیر گداز استفاده می‌شود. بتن تولید شده با ماسه شاموتی تحمل حرارتی بسیار بالایی دارد تا جاییکه به ‌راحتی قادر است در دمای ذوب فلزات جان‌سختی مانند آهن و آلیاژهای فولادین همچنان پایدار باقی بماند. خرده‌سنگ‌های شاموتی اصلی‌ترین نوع ماسه ریخته گری هستند. زیرا علاوه‌بر تحمل حرارتی بالا از فرم پذیری بسیار خوبی نیز برخوردار هستند و می‌توانیم از آنها برای طراحی قالب‌های پیچیده ریخته گری انواع فلزات خصوصاً ذوب فولاد استفاده کنیم.

ماسه ساختمانی

ماسه و شن چه تفاوت‌هایی دارند؟

در این مقاله به کنکاش جامعی از انواع ماسه و کاربرد آنها پرداخته‌ایم. این خرده سنگ‌ها را از نظر منابع، شکل ظاهری، جنس سنگ‌ها و... بررسی کردیم؛ اما بحث انتهایی ما مربوط به بررسی انواع ماسه و تفاوت آنها با شن است.

شن و ماسه هر دو محصول خرده سنگ‌ها هستند که در هر دو شکل طبیعی و مصنوعی و با ظاهر گرد و گوشه‌دار آن‌هم از جنس‌های مختلف وجود دارند. در واقع انواع ماسه خرده سنگ‌هایی کوچکتر از دانه‌های شن هستند و معمولاً کنار همین خرده سنگ‌های شن تولید می‌شوند. در کارخانه‌ها با استفاده از الک‌هایی مخصوص انواع شن و ماسه را دانه‌بندی می‌کنند. به ‌این ‌ترتیب که سنگدانه‌های درشت را شن و سنگدانه‌های ریز را ماسه می‌نامند. طبق طبقه‌بندی استاندارد هر نوع خرده سنگی که بر روی الک نمره ۴ (۴.۷۵ میلی‌متری) باقی بماند، مادامیکه از الک نمره ۳ (۷۵ میلی‌متری) عبور کرده باشد را شن می‌گویند. اما خرده سنگ‌های ماسه بسیار کوچکتر هستند و می‌توانند از الک نمره ۴ عبور کرده و بر روی الک نمره ۲۰۰ (0.075 میلی‌متری) باقی می‌مانند.

قیمت انواع ماسه تفاوت فاحشی با انواع شن ندارد و در کل با توجه به فاکتورهایی مانند نوع شکل سنگدانه‌ها، مقدار خلوص سنگدانه‌ها، کیفیت سنگ و مقدار خاصیت جذب آب و یا خاصیت انبساط حرارتی و... محاسبه می‌شود. در هنگام خرید انواع ماسه توصیه می‌کنیم که حتماً نوع سنگ، ابعاد، مقدار رطوبت و مقدار ناخالصی‌ها اعم از خاک و مواد آلی را بررسی کنید. همچنین برای بررسی لیست قیمت انواع ماسه شسته و شکسته می‌توانید از خدمات فروش آنلاین گروه مت سل بهره‌مند شوید.