گچ و خاک بهتر است یا سیمان؟

در مرحله نازک‌کاری ساختمان برای پوشاندن سطح گسترده دیوارهای آجری و یا بلوکی، مصالح متفاوتی از جمله گچ و خاک یا سیمان وجود دارد. هر دو نوع مصالح ساختمانی کاربردی هستند و می‌توانند به‌ خوبی سطح عمودی و یا بالاسری فضاهای ساختمانی را بپوشانند؛ اما در عمل گچ و خاک یا سیمان کدام یک بهتر است؟ موارد کاربردی هر یک چگونه است؟

تفاوت گچ و خاک با سیمان در نوع مصالح ساختمانی است. اگر چه از نگاه کاربردی هر دو نوع مناسب پوشش یکسره دیوارها هستند، اما در شرایط مختلف و برای کار در فضاهای متفاوت ساختمانی و حتی نتایج عملیاتی تفاوت‌هایی دارند. کاربرد گچ و خاک عموماً مناسب فضاهای داخلی و کاربرد سیمان عموماً مناسب فضاهای خارجی است. از طرفی لازم است تا به جنس دیواره برای پذیرش این مصالح توجه شده باشد. در این مقاله از گروه متسل موتور تخصصی جستجوی مصالح ساختمانی به بررسی تفاوت‌ گچ و خاک با سیمان می‌پردازیم و این دو نوع مصالح ساختمانی را چه از نظر کاربردی و یا ماندگاری و کیفیت اجرا بررسی می‌کنیم. 

گچ و خاک

منظور از نازک‌کاری (اندودکاری) چیست؟

اصل تفاوت گچ و خاک با سیمان در همان مرحله نازک‌کاری است. این مرحله درست پس ‌از پایان سفت‌کاری و در مرحله نهایی دیوارچینی آغاز می‌شود. نازک‌کاری شامل مراحل متعددی است که اندودکاری مهمترین آنها است. اندودکاری نیز مرحله پوشاندن یکسره سطح دیوارها و یا سقف فضاهای ساختمانی است که در مراحل مختلف از قبیل کروم بندی، شمشه گیری و در نهایت مسطح سازی و برطرف شدن تمامی پستی‌ها و بلندی‌ها انجام می‌شود.

برای انجام اندودکاری از هر دو نوع ملات سیمانی و یا ملات گچ و خاک استفاده می‌کنند. هر دو نوع مصالح ساختمانی قابلیت تشکیل ملاتی روان، شکل‌پذیر و محکم را دارند که به ‌خوبی قادر است تا در سطوح بزرگ گسترانده شوند. اما استفاده از گچ و خاک یا سیمان با توجه به نوع کاربرد شما از فضای ساختمانی انجام می‌شود. خرید گچ و خاک یا سیمان لزوماً تصمیم شخصی و از روی سلیقه نیست، بلکه لازم است تا کاملاً حرفه‌ای و با توجه به شرایط کلی سازه و اهداف اندودکاری انجام شود.

ملات گچ و خاک چیست؟ چه ویژگی‌هایی دارد؟

در بررسی تفاوت گچ و خاک با سیمان ابتدا ملات گچ و خاک را بررسی می‌کنیم. این ترکیب نوعی مصالح ساختمانی ترکیبی است که خیلی ساده با مخلوط شدن درصد معینی از گچ با خاک رس تهیه می‌شود. در گذشته معمولاً گچ و خاک را به شکل ترکیبی نمی‌فروختند و این مصالح را در محل پروژه با پیمانه زنی مناسب از مخلوط شدن گچ با خاک رس تهیه می‌کردند. اضافه شدن آب به تولید ملاتی می‌انجامد که کاملاً مناسب پروژه‌های اندودکاری برای پوشاندن سطوح دیوارهای آجری، بلوکی و یا بتنی است. البته در این سال‌های اخیر پودر گچ و خاک با ترکیب استاندارد توسط کارخانجات تولید شده ‌است که به شکل بسته‌بندی عرضه می‌شوند. خرید گچ و خاک آماده برای تهیه ملات حرفه‌ای با نسبت گرانروی مناسب اندودکاری گزینه بهتری است.

کاربرد گچ و خاک در پروژه‌های ساختمانی

گچ به‌ تنهایی متریال ایده‌آل برای پوشاندن سطوح ساختمانی نیست و لازم است تا با ترکیب خاک قابلیت چسبندگی آن برای اتصال به انواع سطوح خصوصاً سطوح آجری، بتنی و یا سنگی را ارتقا بخشیم. گچ متریال شکل‌ پذیر، زیبا با خصوصیات فیزیکی عالی از قبیل عایق حرارتی است که کاملاً مناسب پوشاندن سطوح داخلی ساختمان‌ها است. اما لازم است تا از این مصالح ساختمانی در دو مرحله تفکیک‌ شده استفاده کنیم.

از نگاه عملیاتی اندودکاری داخلی ساختمان‌ها در دو مرحله گچ زیر کار و گچ روکار انجام می‌شود. گچ زیر کار یک پوشش مقاوم با ملات کاملاً چسبنده است که عموماً ظاهر زیبایی ندارد؛ اما به ‌خوبی تمام سطوح آجری یا بتنی را می‌پوشاند. از ملات گچ و خاک در مرحله اول و برای تهیه گچ زیر کار استفاده می‌کنند.

کاربرد گچ و خاک تماماً برای اندودکاری اولیه فضاهای داخلی ساختمان است تا قبل ‌از اجرای مراحل نهایی سطح یکپارچه و منظم و مستحکمی در سطوح ایجاد شده باشد. البته ملات گچ و خاک نسبت ‌به رطوبت زیاد حساس است و قاعدتاً مناسب اجرا در مناطق مرطوب و یا دیواره‌ها در مجاورت هوای آزاد مثلاً نمای بیرونی ساختمان نیست.

ویژگی‌ها و قابلیت‌های ملات گچ و خاک

استفاده از ملات گچ و خاک برای اندودکاری فضاهای داخلی ساختمان متداول است و این کاربرد گسترده به‌ علت ویژگی‌های برجسته این نوع مصالح ساختمانی است. از قبیل:

  • روش تهیه ملات گچ و خاک ساده است و می‌توانیم به‌ راحتی لایه‌های ضخیم آن را برای پوشاندن پستی و بلندی‌های دیوار اجرا کرده تا سطح کاملاً یکدستی تهیه شود.
  • قیمت گچ و خاک به‌ مراتب از دیگر مصالح ساختمانی برای اندودکاری پایین‌تر است و استفاده از آن در کاهش هزینه‌ها کاملاً تأثیرگذار است.
  • ملات گچ و خاک علاوه ‌بر اندودکاری توانایی استفاده ملات دیوار چینی نیز دارد. البته برای دیوارهای نازک مثلا تیغه‌های ۵ سانتی که باربر نیستند، از ملات گچ و خاک استفاده می‌کنند.
  • ملات گچ و خاک در مدت‌ زمان نسبتاً طولانی سفت می‌شود. لذا کار با آن ساده است و گچکاران فرصت کافی برای کشیدن روی دیوار و انجام مراحل صافکاری را دارند. این ویژگی از مهمترین نکات تفاوت گچ و خاک با سیمان است.
  • ملات گچ و خاک اصولاً برای فضاهای خشک به ‌دور از تأثیر مستقیم رطوبت یا جریان آب مناسب است.
  • معمولاً از این ملات برای پوشاندن مستقیم اسکلت فلزی سازه استفاده نمی‌کنند، زیرا گچ توانایی واکنش با فلزات از جمله مس و آهن را دارد و منجر به خوردگی آنها خواهد شد.
  • در صورتی ‌که برای اصلاح پستی و بلندی‌ها در ضخامت خیلی زیاد اجرا شوند، احتمال ترک خوردن آن بسیار زیاد است.

ملات سیمانی چیست؟ چه ویژگی‌هایی دارد؟

در بحث پیش رو برای بررسی تفاوت گچ و خاک با سیمان به ملات کاملاً کاربردی و بسیار معروف سیمان رسیده‌ایم. این نوع ملات به‌ راحتی و با ترکیب هدفمند از مصالح ساختمانی پایه اعم از انواع شن و ماسه، سیمان و آب تهیه می‌شود.

ملات سیمان کاربردی‌ترین ملات در تمامی پروژه‌های ساختمان‌سازی است؛ اما نوع کاربرد آن با توجه به نوع ترکیب مصالح ساختمانی متفاوت است. ویژگی‌های ملات سیمانی با توجه به نوع و اندازه سنگدانه‌های شن و ماسه، ترکیب شن و ماسه و نوع سیمان تغییر می‌کند. تا جاییکه با انواع ملات سیمانی مناسب دیوار چینی و یا اندودکاری بیرونی و درونی و... مواجه هستیم. از ملات سیمانی می‌توانیم برای پوشاندن یکسره هر نوع دیوار و یا سقف آجری، بتنی، سنگی و یا بلوکی و سفالی و... استفاده کنیم.

کاربرد ملات سیمانی

کاربرد از جمله مهمترین نکات در تحلیل تفاوت‌ گچ و خاک با سیمان است. چرا که یکی از کاربردی‌ترین ملات‌ها را معرفی می‌کنیم. قابلیت‌های کاربردی ملات سیمان بسیار گسترده است و به راحتی تهیه شده و ارزان ‌قیمت است. از طرفی به‌ خوبی قادر است تا بر روی هر نوع سطح قرار بگیرد و قدرت چسبندگی بسیار بالایی دارد. در عین ‌حال در مقابل بارهای سایشی و یا چرخه‌های دمایی کاملاً مقاوم است. همه این ویژگی‌ها کافی است تا کاربرد ملات سیمانی گسترده باشد. از این ملات می‌توانیم برای مقاصدی همچون دیوارچینی، کف‌سازی، اتصال سنگ و کاشی، شاتکریت، تولید قطعات ساختمانی و البته اندودکاری در فضاهای بیرونی و درونی ساختمان استفاده کنیم. با این‌ وجود استفاده از این نوع ملات برای اندودکاری داخلی ساختمان متداول نیست. زیرا ملات سیمانی قابلیت عایق حرارتی خوبی ندارد و چندان در اصلاح پستی و بلندی‌ها برای یکسره کردن سطوح دیوار مناسب نیست.

سیمان

ویژگی‌ها و قابلیت‌های ملات سیمانی

آنچه باعث تفاوت گچ و خاک با سیمان است، در ویژگی‌های این دو نوع ملات نهفته است. ویژگی‌هایی که چه از نظر عمل‌آوری و یا مراحل اجرایی و نهایتاً در پایان کار پس ‌از اندودکاری مورد توجه قرار می‌گیرد. ویژگی‌های ملات سیمانی مناسب پروژه‌های اندودکاری ساختمان به‌ قرار زیر است:

  • این نوع ملات قابلیت پاشش دارد و می‌توانیم از دستگاه‌های شاتکریت دستی و یا ماشینی برای پوشاندن سطوح به شکل پاشش توسط ملات سیمانی استفاده کرد.
  • برای استفاده از ملات سیمانی به ایجاد بستری نیازی نداریم و مستقیم قابلیت اجرا شدن بر روی انواع سطوح آجری، سنگی، بتنی و حتی فلزی و... را دارد.
  • ملات سیمانی ارزان ‌قیمت است. این ملات با ترکیب مصالح ساختمانی ارزان تهیه شده و استفاده از آن برای اندودکاری ساختمان‌های بزرگ مقرون‌ به ‌صرفه است.
  • در مقابل نفوذ رطوبت و یا لانه گزینی حشرات و حتی نفوذ عامل تخریبی از محلول‌های نمکی و اسیدی مقاوم است.
  • مناسب پوشاندن کامل حفره‌ها و سوراخ‌های بزرگ در سطح دیوارها و یا کف و سقف فضاهای ساختمانی است.
  • مدت زمان گیرش ملات سیمانی کوتاه است و باید مراحل اجرای اندودکاری را به‌ سرعت آغاز کرده و مسطح سازی را با دقت و در مدت زمان کوتاه کامل کنیم.

نگاهی به تفاوت گچ و خاک با سیمان

در این مطلب به ‌طور کلی با مصالح ساختمانی پایه مراحل اندودکاری آشنا شده‌اید و حالا ذهنیت مناسبی از کاربرد گچ و خاک و یا کاربرد ملات سیمانی دارید. اما هنوز به سوال کلی که گچ و خاک با سیمان کدامیک بهتر است، پاسخ واضحی نداده‌ایم. البته قید به‌ عبارت بهتر بودن کاملاً نسبی است و قاعدتاً نمی‌توانیم یکی را به ‌طور کامل بر دیگری ترجیح دهیم. لذا این موضوع را از منظر شرایط کاربردی ملات‌های اندودکاری در فضاهای متنوع ساختمانی بررسی می‌کنیم.

اهمیت ملات زود یا دیر خشک شونده

انواع ملات‌های ساختمانی را می‌توانیم از نظر مدت زمان خشک شدن آنها در گروه‌های زود خشک شونده و یا دیر خشک شونده قرار بدهیم. همین دسته‌بندی اصلی‌ترین دیدگاه در تفاوت گچ و خاک با سیمان است. هر دوی این ملات‌ها روان، شکل‌پذیر، مقاوم و کاملاً پوشاننده هستند؛ اما قابلیت گیرش آنها با یکدیگر متفاوت است.

  • ملات زود خشک شونده: همان‌طور که از نام این نوع ملات‌ها پیداست، مدت ‌زمان گیرش کوتاهی دارند و پس ‌از عمل‌آوری به ‌سرعت خشک می‌شوند. هر چند می‌توانیم با اضافه کردن آب و یا افزودنی‌ها مانند کندگیرها مدت ‌زمان گیرش نهایی ملات را افزایش داد؛ اما در کل چندان تأثیر چشمگیری ندارد و پروسه سخت شدن این نوع ملات بسیار کوتاه است. ملات سیمانی یکی از همین ملات‌های زود خشک شونده است و لازم است تا مراحل عمل‌آوری تا پوشاندن سطوح و مسطح سازی به ‌سرعت اجرا شود.
  • ملات دیر خشک شونده: مدت زمان گیرش نهایی این نوع ملات بسیار طولانی است. به ‌طور کلی ملات‌هایی هستند که در بازه طولانی در حدود ۲ الی 72 ساعت پس ‌از عمل‌آوری خشک می‌شوند. ملات گچ و خاک یکی از همین ملات‌های دیر خشک شونده است که در بازه کاملاً طولانی سخت می شود. اگر چه دیر خشکی ملات باعث می‌شود تا فرصت بیشتری برای کار کردن با آنها داشته باشیم؛ اما به ‌جای خود ویژگی چندان مناسبی نیست و حتی می‌تواند یک نقطه ضعف محسوب شود. چرا که در تمام دوره خشک شدن آسیب‌پذیر هستند و ممکن است شرایط فیزیکی آنها حین خشک شدن تغییر کند.

مدت زمان خشک شدن مهمترین فرق گچ و خاک با سیمان است که از نگاه کاربردی در روش و جایگاه استفاده از آنها کاملاً تأثیرگذار است. ملات سیمانی به ‌سرعت خشک می‌شود و مدت زمان اجرا و اندودکاری پس‌ از عمل‌آوری سیمان کوتاه است. اما خطر ریزش و یا تغییر شکل ملات پس ‌از پوشاندن سطوح ناچیز است. در مقابل دیر سخت شدن گچ و خاک فرصت کار با آن را افزایش خواهد داد. در صورتی‌ که احتمال تغییر حالت و تخریب بافت آن در مدت ‌زمان گیرش وجود دارد.

سیمان

نکات اجرایی از تفاوت گچ و خاک با سیمان

در بررسی تفاوت گچ و خاک با سیمان لازم است تا به شرایط اجرایی این دو نوع ملات توجه کنید. منظور از شرایط اجرایی، چگونگی عمل‌آوری و استفاده برای اندودکاری است.

  • اگر از ملات سیمانی برای اندودکاری سطوح مانند آجر استفاده می‌کنید، لازم است تا قبل ‌از پوشاندن ملات سیمانی سطح دیوار را زنجاب کنید. مصالح ساختمانی دیوارچینی مانند آجر و یا بلوک‌های سفالی و سیمانی تمایل زیادی به جذب آب دارند که در صورت زنجاب نشدن مقدار قابل ‌توجه آب ملات سیمانی را به خود جذب می‌کنند. این در حالی است که برای اجرای ملات گچ و خاک نیازی به مرحله زنجاب سازی نیست.
  • ترکیب مصالح در شکل‌گیری ملات سیمانی بسیار سخت‌تر از ترکیب گچ و خاک است. اگر در پیمانه زنی مصالح ساخت ملات سیمانی توجه کافی در ترکیب شن و ماسه صورت نگیرد، احتمال جمع شوندگی و ایجاد ترک پس ‌از سخت شدن و حتی ریزش لایه اندودکاری زیاد است. این در حالی است که پودر گچ و خاک با نسبت استاندارد تهیه شده و به فروش می‌رسد.
  • ملات سیمانی به آب‌پاشی نیاز دارد. هر نوع ملات سیمانی در اندودکاری ساختمان را باید تا حداقل ۷ روز مرطوب نگه دارید تا دوره کیورینگ آن به‌ طور کامل سپری شده و درجه سختی حداکثری ایجاد شود. این در حالی است که برای اجرای گچ و خاک نیازی به آب‌پاشی نداریم.
  • ملات گچ و خاک به ‌مراتب از ملات سیمانی شکل پذیرتر است. تا جاییکه می‌توانیم از آنها برای ایجاد فرم‌های هندسی پیچیده نیز استفاده کنیم.
  • از ملات سیمانی می‌توانیم برای اندودکاری جداره دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان استفاده کنیم. چرا که مقاومت آن در مواجهه با رطوبت زیاد است. هر چند در فضاهای داخلی هرگز نمی‌تواند ظاهر زیبا و سطح صاف و تراز شده ملات گچ و خاک را داشته باشد.
  • ملات گچ و خاک خاصیت واکنش پذیری با فلزات را دارند. بنابراین مناسب پوشش بخش‌های فلزی سازه نیستند. این در حالی است که در استفاده از ملات سیمانی با چنین محدودیتی روبه‌رو نیستیم.

توصیه‌هایی برای انتخاب گچ و خاک یا سیمان

برای انتخاب میان گچ و خاک یا سیمان دنبال بهترین نباشید. چرا که شرایط متفاوت پروژه‌ها نیاز ما به این دو نوع ملات را متغیر خواهد کرد. در این مرحله لازم است بررسی کنید که کدام یک از این دو نوع مصالح ساختمانی مناسب پروژه شما هستند. قاعدتاً ملات گچ و خاک برای اجرای زیرسازی جهت گچ‌کاری نهایی، سفیدکاری و خلق سطوح کاملاً صاف و زیبا بهترین است. در مقابل ملات سیمانی برای پوشاندن سطوح بیرونی ساختمان و کار با سیستم‌های پمپاژ بتنی کارایی ایده‌آل دارد. نکته‌هایی که رویکرد شما در انتخاب میان گچ و خاک با سیمان را معین خواهد کرد.

از طرفی با بحث جدی قیمت مصالح ساختمانی مواجه هستیم. از لحاظ کلی قیمت گچ و خاک به نسبت از قیمت سیمان کمتر است؛ اما هر دو نوع در دسته‌بندی ارزان‌ترین مصالح ساختمانی قرار می‌گیرند. برای خرید سیمان در تیپ‌های گوناگون و یا بررسی قیمت مصالح ساختمانی مانند انواع گچ می‌توانید از خدمات موتور جستجوی آنلاین گروه متسل استفاده کنید. متسل مجری تخصصی فروش آنلاین مصالح ساختمانی در سراسر کشور است که به شما برای ارتباط با بهترین تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان با بهترین قیمت مصالح ساختمانی کمک خواهد کرد.

گچ و خاک بهتر است یا سیمان؟

در مرحله نازک‌کاری ساختمان برای پوشاندن سطح گسترده دیوارهای آجری و یا بلوکی، مصالح متفاوتی از جمله گچ و خاک یا سیمان وجود دارد. هر دو نوع مصالح ساختمانی کاربردی هستند و می‌توانند به‌ خوبی سطح عمودی و یا بالاسری فضاهای ساختمانی را بپوشانند؛ اما در عمل گچ و خاک یا سیمان کدام یک بهتر است؟ موارد کاربردی هر یک چگونه است؟

تفاوت گچ و خاک با سیمان در نوع مصالح ساختمانی است. اگر چه از نگاه کاربردی هر دو نوع مناسب پوشش یکسره دیوارها هستند، اما در شرایط مختلف و برای کار در فضاهای متفاوت ساختمانی و حتی نتایج عملیاتی تفاوت‌هایی دارند. کاربرد گچ و خاک عموماً مناسب فضاهای داخلی و کاربرد سیمان عموماً مناسب فضاهای خارجی است. از طرفی لازم است تا به جنس دیواره برای پذیرش این مصالح توجه شده باشد. در این مقاله از گروه متسل موتور تخصصی جستجوی مصالح ساختمانی به بررسی تفاوت‌ گچ و خاک با سیمان می‌پردازیم و این دو نوع مصالح ساختمانی را چه از نظر کاربردی و یا ماندگاری و کیفیت اجرا بررسی می‌کنیم. 

گچ و خاک

منظور از نازک‌کاری (اندودکاری) چیست؟

اصل تفاوت گچ و خاک با سیمان در همان مرحله نازک‌کاری است. این مرحله درست پس ‌از پایان سفت‌کاری و در مرحله نهایی دیوارچینی آغاز می‌شود. نازک‌کاری شامل مراحل متعددی است که اندودکاری مهمترین آنها است. اندودکاری نیز مرحله پوشاندن یکسره سطح دیوارها و یا سقف فضاهای ساختمانی است که در مراحل مختلف از قبیل کروم بندی، شمشه گیری و در نهایت مسطح سازی و برطرف شدن تمامی پستی‌ها و بلندی‌ها انجام می‌شود.

برای انجام اندودکاری از هر دو نوع ملات سیمانی و یا ملات گچ و خاک استفاده می‌کنند. هر دو نوع مصالح ساختمانی قابلیت تشکیل ملاتی روان، شکل‌پذیر و محکم را دارند که به ‌خوبی قادر است تا در سطوح بزرگ گسترانده شوند. اما استفاده از گچ و خاک یا سیمان با توجه به نوع کاربرد شما از فضای ساختمانی انجام می‌شود. خرید گچ و خاک یا سیمان لزوماً تصمیم شخصی و از روی سلیقه نیست، بلکه لازم است تا کاملاً حرفه‌ای و با توجه به شرایط کلی سازه و اهداف اندودکاری انجام شود.

ملات گچ و خاک چیست؟ چه ویژگی‌هایی دارد؟

در بررسی تفاوت گچ و خاک با سیمان ابتدا ملات گچ و خاک را بررسی می‌کنیم. این ترکیب نوعی مصالح ساختمانی ترکیبی است که خیلی ساده با مخلوط شدن درصد معینی از گچ با خاک رس تهیه می‌شود. در گذشته معمولاً گچ و خاک را به شکل ترکیبی نمی‌فروختند و این مصالح را در محل پروژه با پیمانه زنی مناسب از مخلوط شدن گچ با خاک رس تهیه می‌کردند. اضافه شدن آب به تولید ملاتی می‌انجامد که کاملاً مناسب پروژه‌های اندودکاری برای پوشاندن سطوح دیوارهای آجری، بلوکی و یا بتنی است. البته در این سال‌های اخیر پودر گچ و خاک با ترکیب استاندارد توسط کارخانجات تولید شده ‌است که به شکل بسته‌بندی عرضه می‌شوند. خرید گچ و خاک آماده برای تهیه ملات حرفه‌ای با نسبت گرانروی مناسب اندودکاری گزینه بهتری است.

کاربرد گچ و خاک در پروژه‌های ساختمانی

گچ به‌ تنهایی متریال ایده‌آل برای پوشاندن سطوح ساختمانی نیست و لازم است تا با ترکیب خاک قابلیت چسبندگی آن برای اتصال به انواع سطوح خصوصاً سطوح آجری، بتنی و یا سنگی را ارتقا بخشیم. گچ متریال شکل‌ پذیر، زیبا با خصوصیات فیزیکی عالی از قبیل عایق حرارتی است که کاملاً مناسب پوشاندن سطوح داخلی ساختمان‌ها است. اما لازم است تا از این مصالح ساختمانی در دو مرحله تفکیک‌ شده استفاده کنیم.

از نگاه عملیاتی اندودکاری داخلی ساختمان‌ها در دو مرحله گچ زیر کار و گچ روکار انجام می‌شود. گچ زیر کار یک پوشش مقاوم با ملات کاملاً چسبنده است که عموماً ظاهر زیبایی ندارد؛ اما به ‌خوبی تمام سطوح آجری یا بتنی را می‌پوشاند. از ملات گچ و خاک در مرحله اول و برای تهیه گچ زیر کار استفاده می‌کنند.

کاربرد گچ و خاک تماماً برای اندودکاری اولیه فضاهای داخلی ساختمان است تا قبل ‌از اجرای مراحل نهایی سطح یکپارچه و منظم و مستحکمی در سطوح ایجاد شده باشد. البته ملات گچ و خاک نسبت ‌به رطوبت زیاد حساس است و قاعدتاً مناسب اجرا در مناطق مرطوب و یا دیواره‌ها در مجاورت هوای آزاد مثلاً نمای بیرونی ساختمان نیست.

ویژگی‌ها و قابلیت‌های ملات گچ و خاک

استفاده از ملات گچ و خاک برای اندودکاری فضاهای داخلی ساختمان متداول است و این کاربرد گسترده به‌ علت ویژگی‌های برجسته این نوع مصالح ساختمانی است. از قبیل:

  • روش تهیه ملات گچ و خاک ساده است و می‌توانیم به‌ راحتی لایه‌های ضخیم آن را برای پوشاندن پستی و بلندی‌های دیوار اجرا کرده تا سطح کاملاً یکدستی تهیه شود.
  • قیمت گچ و خاک به‌ مراتب از دیگر مصالح ساختمانی برای اندودکاری پایین‌تر است و استفاده از آن در کاهش هزینه‌ها کاملاً تأثیرگذار است.
  • ملات گچ و خاک علاوه ‌بر اندودکاری توانایی استفاده ملات دیوار چینی نیز دارد. البته برای دیوارهای نازک مثلا تیغه‌های ۵ سانتی که باربر نیستند، از ملات گچ و خاک استفاده می‌کنند.
  • ملات گچ و خاک در مدت‌ زمان نسبتاً طولانی سفت می‌شود. لذا کار با آن ساده است و گچکاران فرصت کافی برای کشیدن روی دیوار و انجام مراحل صافکاری را دارند. این ویژگی از مهمترین نکات تفاوت گچ و خاک با سیمان است.
  • ملات گچ و خاک اصولاً برای فضاهای خشک به ‌دور از تأثیر مستقیم رطوبت یا جریان آب مناسب است.
  • معمولاً از این ملات برای پوشاندن مستقیم اسکلت فلزی سازه استفاده نمی‌کنند، زیرا گچ توانایی واکنش با فلزات از جمله مس و آهن را دارد و منجر به خوردگی آنها خواهد شد.
  • در صورتی ‌که برای اصلاح پستی و بلندی‌ها در ضخامت خیلی زیاد اجرا شوند، احتمال ترک خوردن آن بسیار زیاد است.

ملات سیمانی چیست؟ چه ویژگی‌هایی دارد؟

در بحث پیش رو برای بررسی تفاوت گچ و خاک با سیمان به ملات کاملاً کاربردی و بسیار معروف سیمان رسیده‌ایم. این نوع ملات به‌ راحتی و با ترکیب هدفمند از مصالح ساختمانی پایه اعم از انواع شن و ماسه، سیمان و آب تهیه می‌شود.

ملات سیمان کاربردی‌ترین ملات در تمامی پروژه‌های ساختمان‌سازی است؛ اما نوع کاربرد آن با توجه به نوع ترکیب مصالح ساختمانی متفاوت است. ویژگی‌های ملات سیمانی با توجه به نوع و اندازه سنگدانه‌های شن و ماسه، ترکیب شن و ماسه و نوع سیمان تغییر می‌کند. تا جاییکه با انواع ملات سیمانی مناسب دیوار چینی و یا اندودکاری بیرونی و درونی و... مواجه هستیم. از ملات سیمانی می‌توانیم برای پوشاندن یکسره هر نوع دیوار و یا سقف آجری، بتنی، سنگی و یا بلوکی و سفالی و... استفاده کنیم.

کاربرد ملات سیمانی

کاربرد از جمله مهمترین نکات در تحلیل تفاوت‌ گچ و خاک با سیمان است. چرا که یکی از کاربردی‌ترین ملات‌ها را معرفی می‌کنیم. قابلیت‌های کاربردی ملات سیمان بسیار گسترده است و به راحتی تهیه شده و ارزان ‌قیمت است. از طرفی به‌ خوبی قادر است تا بر روی هر نوع سطح قرار بگیرد و قدرت چسبندگی بسیار بالایی دارد. در عین ‌حال در مقابل بارهای سایشی و یا چرخه‌های دمایی کاملاً مقاوم است. همه این ویژگی‌ها کافی است تا کاربرد ملات سیمانی گسترده باشد. از این ملات می‌توانیم برای مقاصدی همچون دیوارچینی، کف‌سازی، اتصال سنگ و کاشی، شاتکریت، تولید قطعات ساختمانی و البته اندودکاری در فضاهای بیرونی و درونی ساختمان استفاده کنیم. با این‌ وجود استفاده از این نوع ملات برای اندودکاری داخلی ساختمان متداول نیست. زیرا ملات سیمانی قابلیت عایق حرارتی خوبی ندارد و چندان در اصلاح پستی و بلندی‌ها برای یکسره کردن سطوح دیوار مناسب نیست.

سیمان

ویژگی‌ها و قابلیت‌های ملات سیمانی

آنچه باعث تفاوت گچ و خاک با سیمان است، در ویژگی‌های این دو نوع ملات نهفته است. ویژگی‌هایی که چه از نظر عمل‌آوری و یا مراحل اجرایی و نهایتاً در پایان کار پس ‌از اندودکاری مورد توجه قرار می‌گیرد. ویژگی‌های ملات سیمانی مناسب پروژه‌های اندودکاری ساختمان به‌ قرار زیر است:

  • این نوع ملات قابلیت پاشش دارد و می‌توانیم از دستگاه‌های شاتکریت دستی و یا ماشینی برای پوشاندن سطوح به شکل پاشش توسط ملات سیمانی استفاده کرد.
  • برای استفاده از ملات سیمانی به ایجاد بستری نیازی نداریم و مستقیم قابلیت اجرا شدن بر روی انواع سطوح آجری، سنگی، بتنی و حتی فلزی و... را دارد.
  • ملات سیمانی ارزان ‌قیمت است. این ملات با ترکیب مصالح ساختمانی ارزان تهیه شده و استفاده از آن برای اندودکاری ساختمان‌های بزرگ مقرون‌ به ‌صرفه است.
  • در مقابل نفوذ رطوبت و یا لانه گزینی حشرات و حتی نفوذ عامل تخریبی از محلول‌های نمکی و اسیدی مقاوم است.
  • مناسب پوشاندن کامل حفره‌ها و سوراخ‌های بزرگ در سطح دیوارها و یا کف و سقف فضاهای ساختمانی است.
  • مدت زمان گیرش ملات سیمانی کوتاه است و باید مراحل اجرای اندودکاری را به‌ سرعت آغاز کرده و مسطح سازی را با دقت و در مدت زمان کوتاه کامل کنیم.

نگاهی به تفاوت گچ و خاک با سیمان

در این مطلب به ‌طور کلی با مصالح ساختمانی پایه مراحل اندودکاری آشنا شده‌اید و حالا ذهنیت مناسبی از کاربرد گچ و خاک و یا کاربرد ملات سیمانی دارید. اما هنوز به سوال کلی که گچ و خاک با سیمان کدامیک بهتر است، پاسخ واضحی نداده‌ایم. البته قید به‌ عبارت بهتر بودن کاملاً نسبی است و قاعدتاً نمی‌توانیم یکی را به ‌طور کامل بر دیگری ترجیح دهیم. لذا این موضوع را از منظر شرایط کاربردی ملات‌های اندودکاری در فضاهای متنوع ساختمانی بررسی می‌کنیم.

اهمیت ملات زود یا دیر خشک شونده

انواع ملات‌های ساختمانی را می‌توانیم از نظر مدت زمان خشک شدن آنها در گروه‌های زود خشک شونده و یا دیر خشک شونده قرار بدهیم. همین دسته‌بندی اصلی‌ترین دیدگاه در تفاوت گچ و خاک با سیمان است. هر دوی این ملات‌ها روان، شکل‌پذیر، مقاوم و کاملاً پوشاننده هستند؛ اما قابلیت گیرش آنها با یکدیگر متفاوت است.

  • ملات زود خشک شونده: همان‌طور که از نام این نوع ملات‌ها پیداست، مدت ‌زمان گیرش کوتاهی دارند و پس ‌از عمل‌آوری به ‌سرعت خشک می‌شوند. هر چند می‌توانیم با اضافه کردن آب و یا افزودنی‌ها مانند کندگیرها مدت ‌زمان گیرش نهایی ملات را افزایش داد؛ اما در کل چندان تأثیر چشمگیری ندارد و پروسه سخت شدن این نوع ملات بسیار کوتاه است. ملات سیمانی یکی از همین ملات‌های زود خشک شونده است و لازم است تا مراحل عمل‌آوری تا پوشاندن سطوح و مسطح سازی به ‌سرعت اجرا شود.
  • ملات دیر خشک شونده: مدت زمان گیرش نهایی این نوع ملات بسیار طولانی است. به ‌طور کلی ملات‌هایی هستند که در بازه طولانی در حدود ۲ الی 72 ساعت پس ‌از عمل‌آوری خشک می‌شوند. ملات گچ و خاک یکی از همین ملات‌های دیر خشک شونده است که در بازه کاملاً طولانی سخت می شود. اگر چه دیر خشکی ملات باعث می‌شود تا فرصت بیشتری برای کار کردن با آنها داشته باشیم؛ اما به ‌جای خود ویژگی چندان مناسبی نیست و حتی می‌تواند یک نقطه ضعف محسوب شود. چرا که در تمام دوره خشک شدن آسیب‌پذیر هستند و ممکن است شرایط فیزیکی آنها حین خشک شدن تغییر کند.

مدت زمان خشک شدن مهمترین فرق گچ و خاک با سیمان است که از نگاه کاربردی در روش و جایگاه استفاده از آنها کاملاً تأثیرگذار است. ملات سیمانی به ‌سرعت خشک می‌شود و مدت زمان اجرا و اندودکاری پس‌ از عمل‌آوری سیمان کوتاه است. اما خطر ریزش و یا تغییر شکل ملات پس ‌از پوشاندن سطوح ناچیز است. در مقابل دیر سخت شدن گچ و خاک فرصت کار با آن را افزایش خواهد داد. در صورتی‌ که احتمال تغییر حالت و تخریب بافت آن در مدت ‌زمان گیرش وجود دارد.

سیمان

نکات اجرایی از تفاوت گچ و خاک با سیمان

در بررسی تفاوت گچ و خاک با سیمان لازم است تا به شرایط اجرایی این دو نوع ملات توجه کنید. منظور از شرایط اجرایی، چگونگی عمل‌آوری و استفاده برای اندودکاری است.

  • اگر از ملات سیمانی برای اندودکاری سطوح مانند آجر استفاده می‌کنید، لازم است تا قبل ‌از پوشاندن ملات سیمانی سطح دیوار را زنجاب کنید. مصالح ساختمانی دیوارچینی مانند آجر و یا بلوک‌های سفالی و سیمانی تمایل زیادی به جذب آب دارند که در صورت زنجاب نشدن مقدار قابل ‌توجه آب ملات سیمانی را به خود جذب می‌کنند. این در حالی است که برای اجرای ملات گچ و خاک نیازی به مرحله زنجاب سازی نیست.
  • ترکیب مصالح در شکل‌گیری ملات سیمانی بسیار سخت‌تر از ترکیب گچ و خاک است. اگر در پیمانه زنی مصالح ساخت ملات سیمانی توجه کافی در ترکیب شن و ماسه صورت نگیرد، احتمال جمع شوندگی و ایجاد ترک پس ‌از سخت شدن و حتی ریزش لایه اندودکاری زیاد است. این در حالی است که پودر گچ و خاک با نسبت استاندارد تهیه شده و به فروش می‌رسد.
  • ملات سیمانی به آب‌پاشی نیاز دارد. هر نوع ملات سیمانی در اندودکاری ساختمان را باید تا حداقل ۷ روز مرطوب نگه دارید تا دوره کیورینگ آن به‌ طور کامل سپری شده و درجه سختی حداکثری ایجاد شود. این در حالی است که برای اجرای گچ و خاک نیازی به آب‌پاشی نداریم.
  • ملات گچ و خاک به ‌مراتب از ملات سیمانی شکل پذیرتر است. تا جاییکه می‌توانیم از آنها برای ایجاد فرم‌های هندسی پیچیده نیز استفاده کنیم.
  • از ملات سیمانی می‌توانیم برای اندودکاری جداره دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان استفاده کنیم. چرا که مقاومت آن در مواجهه با رطوبت زیاد است. هر چند در فضاهای داخلی هرگز نمی‌تواند ظاهر زیبا و سطح صاف و تراز شده ملات گچ و خاک را داشته باشد.
  • ملات گچ و خاک خاصیت واکنش پذیری با فلزات را دارند. بنابراین مناسب پوشش بخش‌های فلزی سازه نیستند. این در حالی است که در استفاده از ملات سیمانی با چنین محدودیتی روبه‌رو نیستیم.

توصیه‌هایی برای انتخاب گچ و خاک یا سیمان

برای انتخاب میان گچ و خاک یا سیمان دنبال بهترین نباشید. چرا که شرایط متفاوت پروژه‌ها نیاز ما به این دو نوع ملات را متغیر خواهد کرد. در این مرحله لازم است بررسی کنید که کدام یک از این دو نوع مصالح ساختمانی مناسب پروژه شما هستند. قاعدتاً ملات گچ و خاک برای اجرای زیرسازی جهت گچ‌کاری نهایی، سفیدکاری و خلق سطوح کاملاً صاف و زیبا بهترین است. در مقابل ملات سیمانی برای پوشاندن سطوح بیرونی ساختمان و کار با سیستم‌های پمپاژ بتنی کارایی ایده‌آل دارد. نکته‌هایی که رویکرد شما در انتخاب میان گچ و خاک با سیمان را معین خواهد کرد.

از طرفی با بحث جدی قیمت مصالح ساختمانی مواجه هستیم. از لحاظ کلی قیمت گچ و خاک به نسبت از قیمت سیمان کمتر است؛ اما هر دو نوع در دسته‌بندی ارزان‌ترین مصالح ساختمانی قرار می‌گیرند. برای خرید سیمان در تیپ‌های گوناگون و یا بررسی قیمت مصالح ساختمانی مانند انواع گچ می‌توانید از خدمات موتور جستجوی آنلاین گروه متسل استفاده کنید. متسل مجری تخصصی فروش آنلاین مصالح ساختمانی در سراسر کشور است که به شما برای ارتباط با بهترین تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان با بهترین قیمت مصالح ساختمانی کمک خواهد کرد.